Anatomía dunha crise

Iago D. Castro

Percébese no ambiente que non todo son parabéns no centro-dereita vilalbés. Unha certa sensación de reduto que resiste aínda e sempre ao invasor non agocha un evidente pesimismo respecto ás minguantes posibilidades de recuperar a Deputación, a Xunta ou, tal e como está o Partido Popular a nivel estatal, reconquistar a Moncloa.

A rumoroloxía apunta ademais a un máis ca evidente fartazgo a respecto do liderazgo local, e non pasa día que non se escoiten informacións sobre disensións, abertas rupturas ou, incluso, affaires tabernarios que, á forza de dar voltas, sufren permanentes cambios de versión, desorientan ao electorado e ridiculizan á formación conservadora.

Non é secreto ningún, aliás, que unha parte importante do electorado de centro-dereita abomina da deriva que o PP vilalbés ven padecendo dende a marcha de Tito Baamonde ao Parlamento de Galiza, o que sitúa, hoxe mesmo, a principal oposición ao goberno local non nos grupos municipais minoritarios, senón entre a propia clientela conservadora.

É posíbel que todo isto veña de moi lonxe, e que trascenda persoas ou atitudes, malia que estas ou aquelas, ou ambalasdúas xuntas, contribúan pouco á calma e ao sosego que a organización conservadora precisa nesta conxuntura de baixamar.

O PP vilalbés nace, fácticamente, moito antes de que Fraga imaxine tan sequera aglutinar o que se denominou franquismo sociolóxico. O flamante ministro da ditadura é un imán inmediato para as oligarquías locais que entenden axiña, no marco dunha tradición ben longa, que un padriño tan importante vale o seu peso en ouro. O novo home forte sabe tamén que precisa unha base de poder para o futuro post-franquismo, e emprega a fondo a maquinaria do omnipresente ministerio de propaganda que o de Ferrol lle pon nas mans. Xúntanse a fame e as gañas de comer, e será no seu propio pobo onde atope o apoio máis entregado e entusiasta da man dunha presa de empresarios e funcionarios verticais que aproveitarán as vellas redes de relación clientelar para potenciar o secular sistema cuase simbiótico, se non fora pola desigualdade de beneficios entre os que están no cume e os que nutren a base.

Será a partir da transición democrática cando o sistema demostre todo o seu potencial. Baixo férreas premisas como o apoio sen fisuras ao líder, necesitado de base electoral, o discurso fortemente conservador tan grato daquela a boa parte da cidadanía rural, a criminalización da disidencia equiparada ao antisocial e o contrario á decencia, e un absoluto control, voto a voto, dunha maquinaria engraxada co maná do favor público en todas as súas dimensións -descontrol urbanístico, emprego para os amigos, asfaltado de viais e un longo etcétera-, o sistema demostra unha eficacia absoluta que permite por unha banda ao líder ir atopando un lugar baixo o sol da democracia, e pola outra outorga aos poderes locais o control social do seu nicho e unha ampla gama de beneficios (poder, cartos, empregados baratos e conformistas...).

É claro que isto só funciona se a organización controla a chave do maná público, se posúe unha ou máis administracións. Concello, Deputación e Xunta abondan para que a maquinaria marche sen trabas por máis de trinta anos, campeando sen outra oposición que a de catro idealistas incapacitados para nada alén do dereito ao pataleo, e ás veces nin iso.

Para os non avisados, debo sinalar que trato de facer unha análise avalorativa nunha liña weberiana do tipo ideal de carácter estrutural, mediante a aprensión dos rasgos esenciais do fenómeno, o que implica un certo grao de xeralidade groseira. Trátase de espir o sistema para presentalo tal e como funciona, como o perceben os indivíduos que o conforman alén do discurso oficial. Neste senso, incluso os políticos populares fan referencia sen recato e públicamente á súa “maquinaria”, e cando declaran que “perdemos” tal ou cal administración o propio discurso apunta a unha percepción de propiedade inalterábel e irrenunciábel sobre a cousa pública.

Neste senso, todos os sistemas de dominación acaban, baixo determinadas condicións, entrando en crise. E aquí radica o verdadeiro problema actual do PP vilalbés. A democracia formal funciona, idealmente, baixo outros parámetros. Unha organización política precisa de militancia organizada, alén do simpatizante de base, con capacidade de traballo e unha constante renovación para soster a acción política baixo as dúas condicións que se poden dar: que se goberne ou que non. Cando non, a militancia ocúpase de manter a organización activa e combativa na hipótese de gañar ou recuperar a confianza do electorado para conquistar o poder executivo e así levar á práctica o seu programa. É algo obvio, e non só sano para a organización en si, senón tamén para a democracia e a alternancia política.

A coincidencia na perda de toda a xerarquía de poder, estatal, autonómica e provincial, representa unha forte crise para o modelo clientelar, que perde boa parte da súa capacidade de repartir prebendas ou amedrentar ao disidente. Nesas está o PP local, que agora precisaría urxentemente un cambio de estrutura en favor daquela outra máis dependente do traballo organizado dunha militancia activa. E non parece existir tal cousa. Até agora non precisaban máis militancia que a meramente cosmética -no fondo, son un partido-, aquela que tivera un carácter obediente e non puxera en cuestión aos que mandaban. Un detalle altamente significativo: cantas das persoas que, ao longo destes anos, figuraron nas listas electorais municipais do PP seguen na organización ou teñen un papel destacado na mesma? Estou seguro que non é preciso un traballo estatístico, por outra banda ben doado de facer, para decatarse de que a porcentaxe é máis ben baixa. Os propios dirixentes do PP láianse da dificultade para elaborar as listaxes pola falta de persoas dispostas, e iso é un indicio máis que evidente da debilidade organizativa. Véxase senón cantos candidatos estrearon carné xusto no momento de seren incluídos nas candidaturas.

Por outra banda, as oligarquías son por definición competitivas entre sí, pero moi capaces de chegar a un statu quo de colaboración cando están en xogo intereses comúns. Mais cando o poder se reduce de tal maneira que non abonda para todos, xurden inevitábelmente as tensións e os enfrontamentos, situación na que, de facer caso á rumoroloxía, semella estar a organización local do PP.

Por se non fora suficiente, non son poucos os conveciños simpatizantes do centro-dereita os que consideran un erro de enormes proporcións a promoción e o mantemento do actual rexedor, e agardan que os vindeiros resultados electorais lles vaian dando a razón. Eu coido que isto non é máis ca unha cuestión secundaria e, até certo punto, consecuencia lóxica de todo canto queda apuntado, alén de bastante anecdótica se non fora pola vergoña que a todos nos producen determinadas actuacións. As posibilidades de elección tampouco son tan grandes, malia que haxa elementos de ideoloxía conservadora ben máis preparados, máis capaces e, ao fin, menos singulares, pero que non teñen nin queren participación activa nun sistema co que non comungan, e que parece virse abaixo paseniña pero irrefreábelmente.

Non está no ánimo de quen escribe dar consellos a ninguén, e menos aínda cando non ten arte nin parte nos problemas dos populares. Algunhas persoas próximas á organización conservadora apuntan a necesidade dunha rexeneración urxente aproveitando a actual conxuntura favorábel do partido nos niveis estatal e autonómico. O problema é, quen debería dar o paso? Está claro que ningún militante de base ten a posibilidade. Tampouco parecen presentar unha alternativa viábel os fillos dalgunhas vellas glorias incrustados na organización máis por tradición familliar que outra cousa. Se cadra, e parece haber certa coincidencia nisto, o merlo blanco dos populares debera ser, paradoxalmente, un veterano Tito Baamonde que sen dúbida é o máis capacitado dos actuais dirixentes locais e o mellor situado para unha batalla deste tipo. Non parece, por outra banda, que teña as gañas ou a decisión suficiente para enlamarse nas turbulencias locais, todavez que fuxiu para prados máis verdes e prometedores en canto tivo ocasión, nunha viaxe que, probábelmente, non teña retorno. Alén diso, as inevitábeis inercias e o feito de que a non desprezábel influencia do vello, como familiarmente lle chaman ao Patrón nas ringleiras conservadoras, continúe a ser omnipresente a pesar do seu evidente declive biolóxico, non axudan a albiscar unha saída á lea dos populares, atrapados nun anacronismo que, a longo prazo, lles pode resultar fatal.

Sería interesante que os conveciños ideolóxicamente próximos aos populares -os outros xa se sabe que pensan-, aqueles que en privado nos trasladan con frecuencia cada vez maior o seu desasosego, foran deixando as súas opinións en forma de comentario, abrindo fogo neste foro público como limiar dun necesario espazo para o debate dentro da súa propia organización.

As torres do Arneiro

Moncho Paz

Tras a Guerra Civil, Franco fixo varias concesións a Hitler en agradecemento ao apoio dos nazis no levantamento militar contra a República. Unha delas foi a posibilidade de instalar sistemas de radionavegación que facilitasen o seguimento de avións e submarinos. No concello lugués de Cospeito estableceuse unha base con tres torres; unha delas veuse abaixo en 2006 e as outras -en precario estado de conservación- foron vítimas do recente temporal.

Coñecidas popularmente como as torres do Arneiro, tiñan máis de cen metros de altura e eran os últimos vestixios dun primitivo sistema de radiolocalización europeo -predecesor do GPS- do que se beneficiaron tamén os británicos para as súas operacións bélicas.

A comezos de 2008 a Xunta manifestaba a súa vontade de recuperalas, dado o seu potencial como centro de radiocomunicacións, laboratorio de probas de certificación radioeléctrica ou centro de interpretación da evolución histórica das comunicacións por radio. Varios grupos de radioafeccionados reclamaban unha solución dende hai anos. Por desgraza, ésta non chegou a tempo.

_________________________________________
Artigo publicado en Xornal de Galicia e www.xornal.com

Rubaiyyat

Mario Paz González

Releo as Rubaiyyat (cuartetas) de Omar Khayyam. Nelas o poeta persa, coñecedor dos arcanos da ciencia, a matemática e a astronomía, interrógase polo destino do home convencido de que o vasto mundo non é máis que un gran de po no espazo condenado, talvez, á desaparición. Coma se fóra unha proba desa avocación ao insondable baleiro, a súa figura vívida desdebúxase no tempo ata adquirir contornos lenemente imprecisos. Aproximarse a ela é tarefa vacua por moitas razóns. Á fin e ao cabo a súa sorte non é allea á de moitos dos seus contemporáneos. Tampouco a do home actual, malia a súa persistente obsesión de permanencia e inmortalidade. No afastado confín dos tempos moitas outras figuras similares en magnitude ofrécense do mesmo xeito desdebuxadas: Homero, Martín Códax, Shakespeare, Cervantes… Coma ocorre con todos eles, é pouco o que hoxe coñecemos con certeza do insigne vate persa. Apenas unha sucesión de tópicos de incerta ledicia. Velaquí algúns.

Nacido en Nishapur no ano 1040 da nosa era, tivo coma devanceiros unha familia de artesáns. O pai, cuxo humilde oficio consistía na confeción de tendas de lona, levou a fortuna do seu lado. Tamén o fillo. A súa intelixencia e a amizade desde curta idade con Nizan-Ol-Molk, o que habería de ser futuro visir do sultán Alp Arslan, íanlle garantir proteción para consagrarse ao estudo das leis, a metafísica, a ética, as ciencias naturais, pero sobre todo, as matemáticas e a astronomía. Tamén á poesía.

Dos seus miles de cuartetas, cunha produción tan vasta como a de Lope ou Li Po (desculpen a paronomasia), apenas chegaron ata nós uns centenares. Non todas apócrifas. En Occidente adóitase destacar o seu carácter hedonista, epicúreo, aínda que escéptico con respecto a unha afastada e trascendente idea de futuro sustentada nas vellas certezas debedoras da divinidade. O seu amplo coñecemento das materias de estudo que, como a poesía, tratan de explicar o mundo, desde a filosofía á ciencia máis pura, só conseguían espertar nel un escepticismo que o obrigaba a manifestar sen medo a súa ignorancia socrática. Tamén a loubar con distancia os confíns do universo e os labirintos do espírito, desprezando con iso o efémero e inepto da súa propia obra.

No eido científico as súas infinitas destrezas deixáronnos unha produción non menos titánica, feraz e sorprendente. Dise que compilou as táboas astronómicas e corrixiu o antigo calendario zaratustrano. Vencellado á corte, foi historiador, xuíz e profesor de historia, medicina, filosofía… Tamén de astronomía e matemáticas, onde se adiantaría ao seu tempo, como amosan os seus traballos, non máis neglixentes nestas dúas disciplinas que nas outras. Como curiosidade hai quen, entre outras precisións, atribúelle a paternidade da incógnita “x”.

Ciencia e arte. Ata na distancia, reunir nunha soa figura facetas que puidesen parecer tan antagónicas non semella tarefa doada. Calquera dictame pode resultar vago e impreciso ao mesmo tempo, pois a única certidume de Khayyam reside nos seus admirables textos literarios e científicos. As dúas facetas, sen embargo, devólvennos un único home posible, nada ilusorio, talvez hiperbólico, talvez irrepetible, vítima, malia a moderada serenidade das súas cuartetas, dun exceso de vida no que aúnanse as interxeccións do espírito e o corpo coas virtudes da mente, co pracer do pensamento.

Leo na prensa que, moi preto da Persia natal do poeta, na franxa de Gaza, só a metade dos nenos supervivintes pode voltar ás súas clases trala terrible rutina imposta por un mes de bombardeo implacable por parte do exército israelí. A outra metade terá que agardar a reconstrución das súas escolas. A síntese de ambas lecturas resulta mistificadora. Ignoro se hai elucidación posible, pero é inevitable non deixar de interrogarse sobre cal debería ser máis verosimil: a imaxe, bosquexada no tempo, do sabio multidisciplinar consagrado ao estudo ou a, non menos falaz, atrocidade desta barbarie, ensanguentada e inhabitable da guerra. Hoxe, día da Paz Mundial, é preferible pensar que talvez, nun mañá non efémero, poida cambiar o destino do home, talvez algún día esta que hoxe conmemoramos acabe impoñéndose á brutalidade neste pequeno gran de area que habitamos.

Dicionario de Cine de Galicia

Redacción

Santiago de Compostela acolleu a presentación do Dicionario de Cine de Galicia 1896-2008 que, xunto co libro Rodado en Galicia e o Catálogo dos Actores e Actrices Galegos, constitúen as tres grandes obras de referencia do audiovisual galego. O Dicionario do Cine de Galicia foi concibido como obra de referencia na bibliografía audiovisual galega e recolle en máis de 600 páxinas os centros de nomes de profesionais galegos que en máis dun século de cine, mantiveron e manteñen relación coa sétima arte tanto en Galicia como noutras cinematografías, incluído o cine de Hollywood. O volume constitúe, xunto con Rodado en Galicia e o Catálogo de Actores e Actrices de Galicia, unha das tres grandes obras de referencia do audiovisual da comunidade. Xunto co secretario xeral de Comunición, Fernando Salgado, no acto estiveron: o director xeral de CRTVG, Benigno Sánchez, un dos coordinadores do volume, Miguel Anxo Fernández, e o director de Acción Social de CaixaGalicia, José Manuel García Iglesias.A publicación recolle dúas novidades con respecto ao volume inicial. A primeira, polo que supón como principal engadido, é a nutrida incorporación de voces correspondentes ao gremio actoral, que, desde o ano 2000, non só atopou producións nas que amosar a súa capacidade profesional, senón que ademais está a acadar forte repercusión máis alá do linde galego. A segunda, a constatación da Televisión de Galicia como un dos principais motores do audiovisual, tanto en produción propia como concertada a través de teleseries, tvmovies e longametraxe. Ademáis, neste mesmo eido, o martes 3 de febreiro o presidente da Xunta, Emilio Pérez Touriño, participará en Madrid na presentación do catálogo dos actores e actrices galegos da AAAG na Fundación AISGE. Un acto que contará coa presenza da propia presidenta da institución, Pilar Bardem, así como cun elenco dos actores máis coñecidos da comunidade como María Castro, ou Camila Bossa.

Seguridade nos polígonos industriais

Xulio Xiz

O tema da seguridade das instalacións comerciais e industriais sempre está de actualidade, e agora póñena de novo en primeiro plano os membros da Asociación de empresarios do Polígono de Vilalba que plantean a necesidade de incrementar a vixiancia durante as noites para evitar roubos e danos nas instalacións.

O problema existe noutros moitos lugares e en Mos – Pontevedra, por poñer un exemplo, diante do aumento dos roubos os empresarios téñense dirixido á subdelegación do Goberno para que dote de efectivos abondos as concentracións empresariais por estar en zonas alonxadas e necesitadas de atención.

En Lugo, no polígono do Ceao foi un tema que se planteou hai moito tempo por parte da Asociación de empresarios, e a mediados dos anos noventa contratouse a vixianza cunha empresa privada co que durante as noites hai un vehículo cun vixiante recorrendo as rúas do polígono, en contacto coa policía municipal.

O problema que se planteou en Lugo daquela era que non todos os industriais pagaban a súa cuota de vixiancia. E así, uns pagaban o servizo e outros disfrutaban del gratuitamente sen que o vixiante fixese ou pudiese facer diferencias entre uns e outros.

Plantéase en Vilalba un servizo de vixianza con cámaras que serían colocadas nas vías de acceso ó polígono co que se detectaría calquera entrada de vehículos ou persoas en horas desusadas. Descártase polo seu custo a vixianza directa. De todos os xeitos a vixianza a través de cámaras require dunha atención complementaria con outro tipo de persoal porque do contrario o tema só valería a posteriori, repasando as gravacións obtidas despois de que se producira calquera actividade delictiva.

O ideal sería que un polígono coma o vilalbés estívese totalmente pechado e entradas e saídas se efectuasen por lugares debidamente vixiados e controlados, pero un servizo así é inasequible para os industriais afectados, alomenos por agora. Tempo chegará en que o poder das empresas permita este reforzo da seguridade. Porque pouco a pouco estas instalacións alcanzan unhas dimensións económicas moi notables que requiren servizos comúns, e cada vez irá a maís porque a tendencia é a de retirar dos núcleos habitados as industrias e talleres, máis se reúnen características como para ser incluídas entre as actividades molestas, nocivas, insalubres ou perigosas.

Cando hai uns días crucei o polígono puiden observar as dimensións de moitas das súas empresas e o transporte que circulaba polas súas rúas. Xa temos un polígono empresarial moi importante, e máis que o será no futuro.

Eu coido que o polígono vilalbés medrou con bastante máis velocidade que o lucense do Ceao que naceu hai trinta e tantos anos e a comezo dos noventa aínda había problemas para conseguir lineas telefónicas, e o abandono dos poderes públicos era evidente.

Os últimos anos para O Ceao foron os da impulsión definitiva e ampliación de superficie. O mesmo vai pasar co polígono vilalbés que moi axiña vai contar cunha estación da Inspección Técnica de Vehículos e co futuro parque de bombeiros, e a súa superficie vai ser considerablemente ampliada.

É o momento de pensar na seguridade colectiva das instalacións, e nese aspecto ten que haber colaboración dos organismos oficiais e os particulares. O concello coa súa policía local deberá colaborar na vixianza, a garda civil exercerá as competencias que a Lei designe, e os empresarios han de aportar a súa forza para conseguir o control que se pretende. E mesmo as Axencias de seguros con intereses na zona poden colaborar nun sistema que lles vai evitar importantes pagos no caso de actividades delictivas.

A todos interesa a seguridade, e todos debemos involucrarnos nela.

A Xunta promociona a súa acción exterior a través da rede

Redacción

A Secretaría Xeral de Relacións Exteriores da Xunta de Galicia pon hoxe en marcha o seu novo sitio web http://www.sxre.xunta.es/, dirixido a todas aquelas persoas interesadas no desenvolvemento da acción exterior do Goberno galego. Nesta páxina poderá consultarse toda a información relativa aos distintos actos que se realizan desde a Secretaría Xeral realízanse para potenciar as relacións co Norte de Portugal e con América Latina, intensificar a presenza galega nas institucións europeas e en xeral, fomentar a imaxe de Galicia no exterior.

O novo portal ten como obxecto, ademais, de dar unha información precisa e unha visión actualizada das distintas actuacións no exterior da Xunta de Galicia. Paralelamente, o portal busca achegar as ideas e opinións da cidadanía en xeral para poder mellorar a xestión realizada desde o departamento que dirixe Xulio Fernández Mato, na fotografía. Desta maneira, o que se pretende coa nova web é dar a coñecer o traballo que a Secretaría Xeral de Relacións Exteriores e as unidades administrativas e fundacións dependentes dela están a desenvolver.

Así, a web mostrará aos usuarios as actuacións que o Goberno galego realiza en asuntos relacionados coa UE; a participación en foros e nas distintas institucións europeas; as xestións en materia de cooperación ao desenvolvemento; o traballo na intensificación das relacións co norte de Portugal e cos distintos países de América Latina; e o fomento da imaxe integral de Galicia no exterior, entre outras cuestións.

Doutra banda, dende este portal pódese acceder aos enlaces das distintas unidades e fundacións adscritas á Secretaría Xeral de Relacións Exteriores, como é o caso, da Dirección Xeral de Cooperación Exterior, que coordina as actuacións en materia de cooperación exterior e desenvolvemento, as delegacións da Xunta en Buenos Aires e Montevideo, a Fundación Axencia Humanitaria de Galicia, a Fundación Galicia Europa, con sedes en Bruxelas e Compostela e a Comunidade de Traballo Galicia-Norte de Portugal. Neste portal tamén haberá espazo para información sobre o novo organismo que se impulsa na Eurorrexión: a Agrupación Europea de Cooperación Territorial Galicia-Norte de Portugal (AECT).

Construíndo Eurolat

Redacción

O Congreso de Análise sobre Latinoamérica, ‘Construíndo Eurolat’, reúne do 24 ao 29 de xaneiro en Compostela na Facultade de Ciencias da Comunicación da USC no que se considera cumio latinoamericano de xornalismo aos máximos representantes dos medios de Latinoamérica, Portugal e España, cun total de setenta xornalistas de 25 países -entre eles os directores dos catorce xornais máis importantes de América Latina-, ademáis de embaixadores en Madrid e na UE, directores de medios de comunicación galegos e españois e representantes políticos de grande experiencia internacional.

Este IV Congreso do Novo Xornalismo, que leva por lema ‘As relacións de Latinoamérica e a Unión Europea’, é un encontro organizado polo Grupo Diariocrítico e Prestomedia e dirixido polo xornalista Fernando Jáuregui. A inauguración tivo lugar no Colexio de Fonseca nun acto presidido polo titular do Goberno galego, Emilio Pérez Touriño, e contou coa presenza do reitor Senén Barro; do director do Grupo Diariocrítico, Fernando Jáuregui; do presidente europeo da Asemblea Parlamentaria Euro-Latinoamericana, José Ignacio Salafranca; e do director de Estratexia de Medios de Telefónica, Carmelo Calvo, así como con Fernando Anega, encargado de conducir o acto.

Política Lingüística financia un dicionario xurídico galego

Redacción

A Asociación Revista Xurídica Galega (Rexurga) abordará a elaboración dun dicionario xurídico galego. O colectivo asinou esta mañá un convenio polo a Secretaría Xeral de Política Lingüística financia con 110.000 euros os traballos de elaboración deste texto e achega ademais asesoramento técnico e lingüístico.

O dicionario, que terá versións en papel e electrónica, contará cun mínimo de 2.000 entradas, e os seus contidos estarán supervisados polo Servizo de Terminoloxía Científico-Técnica en lingua galega (Termigal). Está previsto que a obra fique rematada para 2010.

A entidade Rexurga creárona en 1992 un grupo de profesionais e funcionarios do ámbito xudicial coa finalidade de elaborar a Revista Xurídica Galega. Esta asociación desenvolve actividades a favor da galeguización do ámbito da xustiza no noso país.

Adeus ás torres do Arneiro

EA1GVN

As dúas torres que aínda ficaban en pé do radiofaro con indicativo LG do sistema Elektra-Sonne, situado na parroquia de Arneiro, foron derrubadas polo forte vento que acompañou o temporal na noite do venres ao sábado pasado.

A climatoloxía puxo fin así a case setenta anos de historia, a pesar dos recentes intentos de recuperación das torres a raíz da caída da primeira, no ano 2006. As máis de tres décadas de abandono -as instalacións deixaron de funcionar en 1971- pasaron factura a unhas estruturas incapaces, no seu estado, de enfrontar os ventos de até 180 km./h.

A paisaxe chairega perde un elemento que xa nos era familiar, e as posibilidades de explotación, ben turística ou ben como infraestrutura de comunicacións, pasan tamén a mellor vida. Oíuse xa algunha voz anunciando unha posíbel reconstrución que se nos antolla pouco menos que irrealizábel, todavez que o custo económico convertiría tal recuperación nun disparate. Houbo tempo para, cun pequeno investimento, evitar a desfeita, pero agora só queda lamentarse.

Os radioafeccionados chairegos estamos, certamente, desolados pola perda dun patrimonio radiofónico tan importante, alén de calquera connotación política. Quédanos, aos que tivemos a temeridade de agatuñar até o cumio de calquera delas para contemplar os amplos horizontes chairegos, o simple recordo.

Foto: Serafín Trashorras

As torres na Rede: www.torresdearneiro.com

Reparación de retablos e pinturas murais en igrexas e mosteiros galegos

Redacción

Recentemente a Consellaría de Cultura e Deporte investiu 2.376.000 euros na rehabilitación de 176 retablos ou pinturas murais en capelas, igrexas e mosteiros espallados pola nosa xeografía. Gran número destas intervencións realizáronse en igrexas parroquiais, boa mostra do valor artístico que atesoran, non só exclusivo dos grandes mosteiros.

Precisamente, dúas das intervencións de maior contía realizáronse en igrexas parroquiais. Entre elas destaca a igrexa de San Cosme de Outeiro, en Outes, na que Cultura investiu 68.500 euros para restaurar o retablo maior da Asunción e solucionar as humidades da súa base pétrea. Outro templo que recibiu unha inxección importante de cartos foi a de Santa María do Camiño, en Muros.

En 2007, Cultura destinou 46.000 euros para a reparación do seu retablo maior e dos laterais.No tocante aos mosteiros, a actuación máis importante realizouse en Santa María de Montederramo, cun total de 66.000 euros destinados á recuperación dos retablos do cruceiro e da nave da igrexa.A seguinte intervención de entre as máis relevantes é a realizada en 2005 no Mosteiro de San Martiño de Xubia, en Narón. Neste templo investíronse 37.500 euros para recuperar as súas pinturas murais e retablos.

Un bó exemplo podería ser o templo de Barcia de Mera, datado no século XVIII, que contén sete retablos de gran valor artístico. Un deles, de estilo barroco, preside o altar maior, e os outros distribúense entre o corpo da igrexa e as capelas laterais. As labores de reparación, que se efectuaron en 2007 e 2008, consistiron na limpeza dos depósitos de po, eliminación de elementos alleos e desinfectación. Ao mesmo tempo se reforzou a estrutura do retablo así como os elementos de suxeición ás paredes da igrexa. Na intervención tamén se analizou o estado da cor deste elementos, para fixar e protexer a variedade cromática das súas pezas.Estes traballos realizáronse grazas a un convenio de colaboración por valor de 150.000 euros, dos que a Consellaría achegou o 60%, mentres que o Concello de Covelo e o Bispado de Tui-Mondoñedo, financiaron o 40% restante a partes iguais.

Tres pés para un pote. Eleccións 2009 (I): O PPdG

Iago D. Castro

Antes de 1990 existía unha categoría de analistas internacionais, chamados kremlimnólogos, que eran os que interpretaban e trataban de dar sentido ás poucas sinais que, procedentes de alén da cortina de aceiro, podían ter unha extraordinaria importancia no mundo bipolar.

A guerra fría rematou, e algún daqueles politólogos podería ter un bo campo de traballo nas interioridades do actual Partido Popular. Aquí na Galiza, antes, todo estaba máis ou menos claro: eran os biorritmos de Donmanuel, últimamente máis ben crepusculares, os que marcaban o devir cotián da organización. Tranquiliza bastante un notengomasquedecir expresado con autoridade e que pecha, sen lugar a dúbidas, calquera posibilidade de discusión. Ademais, o inmobilismo do “León de Vilalba” aseguroulle ao PPdG dezaseis anos de masdelomismo, logo de que ao político por excelencia non lle quedase outra que pactar un tranquilo reparto de poder cos baróns provinciais e locais.

Núñez Feijóo ergueu unha bandeira pretendidamente renovadora e acabou con Cacharro Pardo, quen, aínda que ninguén se decatase, probábelmente había moito tempo que non era máis ca un cadáver político. El, coma todos nós, só se enterou cando unha maioría de alcaldes asubiaron e miraron para outro lado, pero o caso é que xa debía feder dende o momento que sacrificou a cabeceira -teórica- da organización provincial en favor dun cómodo asento no Senado.

E aí empezou e, todo hai que dicilo, acabou a renovación dun PPdeG que, pola contra, virou cada vez máis enigmático, menos transparente cara o exterior ca na época do ciclón Fraga. Dicíamo gráficamente un vello militante hai pouco: “calquera se mete na cabeza destes”. Despois de todo, na de Donmanuel collíamos todos, con armas e bagaxes.

Non axuda a máis ca evidente falta de carisma dun Núñez Feijóo ao que calquera querería como xenro, pero ao que ninguén ve como presidente aos mandos dunha maquinaria tan potente, pero tan pegada ao territorio como a do PPdG. “Non conecta coa xente”, pensa o vello militante, e parece que ten razón. E é que, a unha máis ca evidente timidez, hai que sumar o feito de que relevou nin máis nin menos que a Mr. Lacallesmía, case sesenta anos de coche oficial, inauguracións, corredoiras e apertóns de mans: toda unha enciclopedia de populismo.

A baza de Núñez Feijóo parecía ser, pois, a renovación dunha estructura que antano foi sólida pero que, como pasa con todo, o tempo contribuíu a corroer e desgastar. Unha nova xeira na que vender o seu produto máis alá do electorado maior de 55 anos, entre novas xeracións fartas de caciquismo, inercia política e clientelismo. Pero a cousa parece que non callou. Despois de Cacharro, nada de nada. Cando todos agardabamos que mandara a Baltar tocar o trombón na casa, a fortaleza ourensana aguantou incluso a perda do goberno da capital. E aí quedou a cousa.

Ás eleccións de marzo chega un bipartito non tan tocado como moitos pretenden ver, aínda que ofrece flancos favorábeis para unha campaña adversa demoledora, máis aínda cando a organización electoral do PPdG ten sobrevivido, milagrosamente, á perda do poder. Pero, para empezar, a elaboración das candidaturas populares, á vista da tardanza en facelas públicas, semella que non estivo exenta de grandes tensións. O resultado é calquera cousa menos renovador. Máis alá de recheos puntuais, hai presenzas inquietantes dun pasado non tan remoto.

Pedro Arias Veira, número 2 por A Coruña, en tempos gurú económico de Galiza, ex-PCE, ex-concelleiro socialista n'A Coruña e ex-”tetiñas free” xunto con Miguel Cancio, colaborador de Feijóo na súa etapa como conselleiro naquela quimera do Plan de Ordenación do Territorio, facía profesión de “liberalismo” hai pouco nunha entrevista co ínclito Alfredo Urdaci:

Urdaci: “Hubo un momento en que pensábamos que Galicia, con las galescolas y otros inventos, iniciaba un camino similar al del País Vasco... ¿continúa? Arias: Sigue adelante, con una política de creación de una industria de adoctrinamiento desde el modelo general del galleguismo políticamente correcto. La lengua ya no es morada del alma, sino un grupo de interés, un lobby lingüístico.”

Nunha liña semellante, Corina Porro, ex-conselleira con Donmanuel e ex-alcadesa de Vigo, leva na axenda a “cuestión” idiomática, de tal xeito que se non se deroga o actual Decreto de Normalización Lingüística, ela marcha. Nin as infraestructuras, nin a crise, nin o agro, nin farrapos de gaita: o problema de Galiza para a número 2 por Pontevedra é que ten un idioma distinto do castelán. Ou, polo menos, iso se desprende do discurso da ferrolá asentada en Vigo, tan apegada ultimamente a tangallegos e demáis ralea miúda, pero que farfullaba galego como podía na súa etapa de conselleira. Logo daquela non era tan perigoso?

Seguindo coa renovación, no número 6 por A Coruña hai dous apelidos para a historia: “Puy” e “Fraga”. Xa dicía o León que os retoños dos políticos adoitan ser máis intelixentes que a media da chusma. Outro tanto xustifica o “Baltar” que leva o número 6 por Ourense, e cuxos méritos máis sobranceiros parecen residir en “pecharse” uns días nunha vivenda compostelá ou coquetear co fenómeno Rosa Díez, ambalasdúas mostras máis acaídas á etiqueta aquela de “que hay de lo mío” que a unha certa coherencia ideolóxica.

En Lugo, poucas sorpresas máis alá dunha descoñecida Raquel Arias, alcaldesa de Sober. Parece que alguén calculou mal e esqueceu que aos votantes de Lugo capital adoita non gustarlles que o cabeza de lista provincial do PPdG non teña pedigree intra-muros. O demais, o de sempre: Balseiro, López Abella, Castiñeira, alén do forzado retorno de Daniel Varela do Europarlamento e, como non, a presenza do noso coñecido Agustín Baamonde. Por certo, haberá que ver o dano que o escasamente popular -en termos de recoñecemento público, non de militancia, enténdase- alcalde de Vilalba lle vai facer ao seu partido nestas eleccións. Non son un nin dous os militantes xa non desencantados, senón avergoñados polo estilo despregado polo rexedor vilalbés. Ollo.

O caso é que nin as enquisas que comezan a aparecer, sinalando un pequeno retroceso do PPdG, están a encender, que saibamos, as alarmas da organización. Salvo hecatombe da esquerda, pouco previsíbel, o “estilo Feijóo” (existe tal cousa?) parece levar aos populares a unha nova xeira de oposición, alén de botar unha paletada máis de terra na tomba de Rajoy. O que ninguén albisca nin con anteollos é o futuro. Despois de Feijóo, que?

O temporal deixa un morto e numerosos desperfectos en Vilalba

Redacción

O temporal de vento, con refachos de até 180 km./h que atravesou a noite pasada o noso país, deixou en Vilalba un morto e abondosos desperfectos, alén dun corte na subministración eléctrica de máis de 20 horas.

Manuel Carreira, de 83 anos e veciño da parroquia de Mourence, pereceu calcinado logo de que a vivenda que habitaba fora pasto das lapas, que se iniciaron sobre as dez e media da noite de onte, ao parecer, debido a un curtocircuíto, a unha altura na que a subministración eléctrica comezaba a rexistrar cortes intermitentes. A forza do vento avivou o lume que, malia a axuda de veciños e efectivos de Protección Civil, non se extinguíu até pasadas as dúas da mañá, logo de destruír totalmente o inmoble. O corpo sen vida de Manuel Carreira foi atopado entre os escombros.

Os efectos do temporal afectaron lousados, muros, valados publicitarios ou árbores, provocando cuantiosos danos materiais. Xa ás nove da noite, o desprendemento de parte do tellado de chapa dun edificio da Avenida Terra Cha danou varios vehículos aparcados nas proximidades. Algunhas casas da Avenida de Galiza sufriron a rotura de vidros debido á caída de obxectos desprendidos de edificios veciños. Numerosos automóbiles rexistraron desperfectos por este mesmo motivo en toda a vila.

Con todo, o peor do temporal, mesmo despois do paso dos fortes ventos, estaba por vir. A interrupción da subministración eléctrica provocou que moitos establecementos comerciais non puideran abrir as súas portas. A falta de enerxía supuxo un problema para os negocios alimentarios, así como para numerosos particulares, que viron como as mercadorías se perdían nos conxeladores. As comunicacións tamén se viron afectadas, interrompéndose o servizo de diversas compañías de telefonía móbil, así como a emisión das dúas emisoras de radio locais.

Durante toda a mañá de hoxe, a demanda de lanternas, baterías, velas ou bombonas de gas desbordou os poucos establecementos abertos, diante do medo dos cidadáns a que o apagón se prolongase durante toda a fin de semana. Moitos veciños expresaron as súas queixas pola falta de información por parte da compañía Begasa.

Segundo informou esta mañá o conselleiro, Fernando Blanco, a caída de diversas torres de alta e media tensión debido á acción do vento foi o que provocou o corte de enerxía que, nalgún momento da noite, chegou a afectar a máis de cincocentos mil aboados. Ao longo de hoxe, sábado, máis de douscentos mil seguían sen subministración, a maioría deles no norte das provincias d´A Coruña e Lugo.

O casco urbano vilalbés recuperou a tensión ás 18:30 do serán. Os usuarios demandan agora información sobre quen se fará cargo das perdas ocasionadas polo incidente.

A Axencia Estatal de Meteoroloxía prevé para maña vento forte ou moi forte en Galiza, aínda que sen chegar ao fenómeno de onte, acompañado de precipitacións moderadas, que poden ser localmente fortes e acompañadas de saraiva.

Imaxe: o temporal ás 18:00 horas. Fonte: Meteogalicia

O Premio José Couso de Liberdade de Prensa recibe novas candidaturas ata o 10 de febreiro

Redacción

O prazo de presentación das candidaturas para a V Edición do Premio José Couso de Liberdade de Prensa pecharase o vindeiro 10 de febreiro. Neste certame son os propios xornalistas quen propoñen os candidatos e quen despois votarán e decidirán o gañador. O obxectivo deste premio é recoñecer e difundir o traballo dunha persoa viva ou organización existente destacada na defensa da liberdade de prensa ou cunha salientable traxectoria profesional, libre e independente.

Calquera membro do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia (CPXG) ou socio do Club de Prensa de Ferrol pode entregar unha proposta argumentada do candidato merecedor do Premio José Couso de Liberdade de Prensa. Estas propostas poden facerse tamén por parte de calquera persoa ou organización vencellada ao xornalismo. Tan só é preciso incluír unha memoria explicativa na que se argumenten as razóns para apoiar a proposta e un curriculum vitae d@ xornalista ou unha explicación da traxectoria da organización. É preciso realizar o envío da candidatura antes do 10 de febreiro por correo electrónico a: premiocouso@xornalistas.com

Posteriormente serán os colexiados do CPXG quen, mediante os seus votos escollan ao gañador. O fallo do xurado darase a coñecer en rolda de prensa o 16 de abril. O acto de entrega dos premios será o día 30 do mesmo mes, no teatro Jofre (Ferrol) onde, un ano máis, se celebrará o concerto pola liberdade de prensa a cargo da Real Filharmonia de Galicia. O Premio José Couso é un recoñecemento da profesión xornalística galega que non implica ningunha contía económica. O gañador recibirá un diploma acreditativo e o símbolo distintivo que representa o Premio, consistente nunha escultura de Manuel Patinha, que leva o nome de "Ás ceibes".

O CDG cumple 25 anos en 2009

Redacción

No 2009 cúmprense os vinte e cinco anos do Centro Dramático Galego. O buque insignia do teatro do país celebrará o vindeiro 4 de xullo esta efeméride cun acto conmemorativo chamado "Noite Branca". Pero ata entón, o CDG ten previsto realizar preto dunha vintena de actividades entre as que destaca a estrea de As dunas. A montaxe chegará ao Salón Teatro o vindeiro 6 de abril e combinará o texto de Manuel Lourenzo coa dirección de Quico Cadaval, na fotografía.

A obra será un cabaré sobre o paraíso perdido que transcorre na mariña luguesa. A celebración dos vinte anos de Teatro de Morcego, a estrea de dúas coproducións do CDG (ECO e Delimvois), o terceiro ciclo de accións ST, que lle dará protagonismo a espazos non escénicos do salón teatro, son outras das actividades programadas neste semestre.

Coldplay ou as afinidades desafinadas (vol. I)

Por César Reis

Hei confesar que non acabo de entender toda a polémica que recentemente xurdíu arredor do grupo Coldplay e do guitarrista Joe Satriani. Segundo parece, este acusaba ao cuarteto británico de plaxiar no seu recente “Viva la vida and death and all his friends” un dos seus temas máis archipopulares. Tamén uns meses antes os neoiorquinos The Creaky Boards fixeran outro tanto do mesmo, aínda que non chegou a prestárselles demasiada atención por ser moito menos coñecidos que Satriani.
Recoñezo que o asunto me tenme sen coidado (será porque eu non vou sacar, coma os implicados, nin un can en demandas nin en dereitos de autor). Talvez por estar presente unha palabra de connotacións tan negativas como “plaxio”, penso que algúns medios fixeron unha análise un tanto simplista dunha cuestión que, desde a súa mesma formulación, pode ser moito máis complexa. Quizais, ao final, vostedes dirán, todo está na linguaxe. É posible. En calquera caso comezaremos cunha breve formulación teórica (poden saltalo se queren) para pasar logo (como tres parágrafos máis abaixo) a ver algúns exemplos.

A cita intertextual e outras cuestións posmodernas
Sen ánimo de abusar da súa paciencia pasándome de pedante, creo poder manifestar que, a creación artística contemporánea foi xerando unha relación especial entre emisor-artista e receptor que se sustenta nunha serie de códigos aprendidos por ambos, inherentes ao seu propio diálogo e que, case sempre, pero non só na arte moderna, danse por sobreentendidos. Forman parte desa propia comunicación artística como un elemento máis, nin sequera o principal, pero que non debe ser obviado ao analizala, pois a intertextualidade presente neles, co seu temperamento fuxidío e dificilmente aprensible, constitúe unha das características indisolubles diso que demos en chamar posmodernidade. Deste xeito ambos os dous, artista-emisor (músico, se se quere neste caso) e público-receptor, estarían imposibilitados para relacionarse de xeito inxenuo, pois viven mergullados nun mundo vizoso de melodías e referencias que procura provocar unha reacción e unha reflexión ao mesmo tempo sobre o papel da arte na sociedade.
Por todo iso, no que á arte musical atinxe, este non pode ser visto hoxe como algo limitado, como tantas veces se fixo en tempos pasados, pensando que o espectro de melodías poda circunscribirse a un conxunto reducido e inventariado de propiedade exclusiva dun número limitado de creadores. As citas e recurrencias continuas na música moderna resultan inevitables, dispensando con iso unha dimensión de complexidade que podería parecer inédita até agora, pero que, no fondo (como todo), afunde as súas raíces no máis acendrado concepto de clasicismo. Uf! En fin, que o sucedido no caso de Coldplay e Satriani non é nada novo, senón que hai moitos precedentes no mundo da arte (non só musical). Vexamos uns poucos.

Algún que outro (in)esperado exemplo
Antes de iniciar a relación de exemplos anímolles a que procuren nas súas discotecas particulares, comparen e atopen moitos máis. Estes achados, á fin e ao cabo, débense á miña pobre e obsoleta cultura musical.
Lembran o sucedido con aquela famosa “Lambada”? Ou con Michael Jackson e Albano (aínda colea o asunto nalgún reallity)? Aquí teñen máis. Comparen senón o “Twist & Shout” e “La Bamba”; a liña de baixo dun tema de Beat International coa daquel “Guns of Briston” de The Clash; o “Sweet Lord” de George Harrison co “He’s so fine” de R. Mack que popularizaran The Chiffons; o “You can’t catch me”, de Chuck Berry, co “Come Together” de The Beatles (Lennon, consciente diso, non dubidou en versionalo no seu disco Rock’n’roll, provocación?); o “Don’t worry be happy”, do ínclito Bobby McFerrin, e un coñecidísimo tema de Four non blondes. Ou entre os grupos da movida dos oitenta e a postmovida, “Marta tiene un marcapasos”, de Hombres G e “At the zoo”, de Paul Simon; “Dejad que las niñas se acerquen a mí”, do mesmo grupo, con “Don’t worry, baby”, dos Beach Boys; “Se dónde estás”, do 1.º Lp dos Ronaldos, e “Across the Universe”, de The Beatles; “Su majestad”, de Nicolás Pastoriza e os seus Bromea, o que?, e “You make me feel like dancing”, co que Leo Sayer fixo furor nas discotecas nos setenta; “A futura promesa”, de Presuntos Implicados, e “I say the Light”, de Todd Rungren, etc., etc.

(Continúa no mes de febreiro)

cesar.reis.alveiros@gmail.com

Vídeo no que un internauta contrasta o tema de Satriani co de Coldplay.

2009, ano Mariano

Moncho Paz

As novas previsións de Solbes, que por fin recoñece que entramos en recesión, desataron unha tormenta política e provocaron desánimo na cidadanía. Unha situación que está a ser aproveitada por algúns; como Mariano Rajoy, que non dubidou en afirmar que o vicepresidente económico debe deixar o seu cargo tras estas declaracións.

O líder popular reacciona con rapidez solicitando que outros se vaian; pero non é moi realista coa situación actual do seu partido cando rexeita a posibilidade de dimitir aínda que perdan as eleccións europeas de xuño. Ese será o seu terceiro asalto, antes terá dúas probas de lume. Que acontecerá se os resultados de Galicia confirman a tendencia que marcan as primeiras enquisas? E se en Euskadi o candidato Basagoiti fracasa?

Ese escenario suporía a apertura dun debate sobre o futuro político de Rajoy. De non ser así, estariamos ante outra contradición dun Partido Popular que debe encaixar moitas pezas na súa organización interna e na súa relación co laboratorio de ideas FAES. Por iso 2009 pode ser declarado ano Mariano, para ben ou para mal.

________________________________________

Artigo publicado en Xornal de Galicia e www.xornal.com

Perfecto Conde recibirá o sábado en Compostela o premio de xornalismo 'Diego Bernal'

Redacción

O Premio, que chega á súa edición número 14, será entregado o vindeiro sábado día 24 en Santiago de Compostela, nun acto que se celebrará ás 14:30 horas no hotel Puerta del Camino. A entrega do galardón contará coa presenza de Fernando Salgado, Secretario Xeral de Comunicación da Xunta, e de Arturo Maneiro, presidente da Asociación de Periodistas de Galicia (APG), que estará acompañado polos membros da Xunta Directiva da entidade, entre eles o xornalista chairego Moncho Paz, Delegado da APG en Compostela.

Este premio foi recibido en edicións anteriores por Camilo José Cela, Augusto Assía, Juan Ramón Díaz, Santiago Rey, José Manuel Rey Novoa, Alfonso Sánchez Izquierdo, Blanca García Montenegro, Ángel Botana, Gerardo González Martín ou o colectivo de xornalistas de Euskadi.

Perfecto Conde (A Pontenova, 1943) estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, onde participou activamente na revolta estudiantil de 1968, e ao ano seguinte ingresou na escola de xornalismo de La Iglesia, en Madrid. Antes de rematar os seus estudos comezou o seu quefacer profesional no Diario SP e, pouco despois, mentres colaboraba tamén en Noticias Médicas, chegou -da man de Raimundo García Domínguez ‘Borobó’- á revista Chan, mentres escribía tamén para semanarios como Triunfo e Actualidad Económica.

Coordinador en 1972 da posta en marcha da Gran Enciclopedia Gallega, en 1975 incorporouse á redacción de Televisión Española en Galicia, onde tamén levaba a corresponsalía da BBC, baixo o pseudónimo Antonio del Eo, e da Radiodifusión Portuguesa. Dende a saida do xornal El País -ata 1982- foi correspondente tamén do diario madrileño e, durante 19 anos, traballou na revista Interviú, primeiro como delegado en Galicia e posteriormente como xefe de investigación e como redactor-xefe.

En 1995 regresou a Galicia, onde dirixiu a revista GAM e traballou como Xefe de Prensa do Concello de Ferrol. Antes da súa xubilación, foi redactor de investigación do semanario A Nosa Terra. Colaborador de outros medios de comunicación galegos, publicou, entre outros libros, ‘La conexión gallega, del tabaco a la cocaína’ e ‘Memoria Infinda’.

O premiado manifestou a súa satisfacción “por esta inmerecida distinción” e destacou a importancia de que lle sexa otorgado por xornalistas galegos. Conde dixo que ‘sempre é un gusto ser algo profeta na terra e tamén por iso –engadiu- non agacho a satisfacción que me produce a miña nominación para o premio Diego Bernal’. Para rematar, lembrou a figura que do xornalista que da nome ao premio, de quen dixo que ‘era unha persoa que tratei moito e da que gardo unha grande lembranza’.

Campeonato Galego Promoción

Redacción

O vindeiro sábado 24 de xaneiro celebrásese na localidade coruñesa de Riveira o Campionato Galego Promoción nas categorías cadete, júnior e senior.

A Escola de Tae Kwon-Do Moo Duk Kwan de Vilalba presenta a catro deportistas, tres en categoría cadete e un en júnior. Cadete: Janice López Castelo, David Ansede Carballeira e Javier Montes Carracedo júnior: Michael José López Castelo.

Estudos migratorios

Redacción

O novo número da revista Estudos Migratorios, "Galegos e tanos", foi presentado o pasado 13 de xaneiro na sede do Consello da Cultura Galega por un dos secretarios de redacción da revista, Xosé Manuel Núñez Seixas, e polo vicerreitor de cultura e publicacións da USC, Elías Torres. Con el a publicación, que conta con 16 números publicados desde o ano 1992, inicia unha nova etapa, na que a revista se fornecerá da especialización do Consello e da dimensión universal da Universidade de Santiago de Compostela ofrecendo unha perspectiva multidisciplinar da emigración e que xorde da mestura da análise e a reflexión realizado desde Galicia. O último número de "Estudos Migratorios", dedicado ao profesor da Universidade de Vigo, Alexandre Vázquez González, falecido a principios de novembro e que se encargou de coordinar a súa redacción, está recoñecida pola European Science Foundation e amósase coma unha revista competitiva no ámbito internacional.

Juan Ramil Barja

Xulio Xiz

Comezando a derrotar a gripe, non pensaba sair da casa o pasado venres cando me chamaron para comunicarme o pasamento de Juan Ramil Barja, para min o curmán Juanito, mestre vilalbés, co que me unía ademáis do vencello familiar directo unha tamén familiar amizade.

Juanito Ramil Barja nacera no Freixo, parroquia de As Pontes, quizáis o punto máis alto da provincia da Coruña, onde está o monte Caxado. Era fillo de Juan Ramil, o tío Xan, irmán de meu avó materno, e miña nai sempre tivo por este parente unha querencia especial que me trnasmitíu.

Moncho Paz di de Juan Ramil Barja que era “un home prudente e amable, respectable e respectado”. Pois a esas palabras me remito. Era un home modesto, calado, sinxelo, estudioso, que se fixera a sí mesmo, que saíra da casa do Chao do Freixo para enfrontarse cunha vida de estudio e de traballo, que dedicou esa vida á familia e ós alumnos.

Por distancia, por traballo, polas circunstancias de cada día, non nos viamos moi a miudo, pero sabíamos un do outro e coincidiamos en acontecementos determinados, no Freixo ou en Vilalba.

Hai tempo sorprendeume cun traballo xornalístico sobre “PATRIOTAS CHAIREGOS OLVIDADOS: DOS VECINOS DE MOURENCE, CONDENADOS A MUERTE Y FUSILADOS POR ASESINATO CONTRA LOS FRANCESES”. Era ano 1993. Con este traballo gañou o Premio Manuel Mato Vizoso convocado polo Concello de Vilalba no XIX Certame Literario.

Tempo despois agasalloume cun libro que acabo de localizar na miña anárquica biblioteca, do que é autor o seu fillo Luís Alberto Ramil Novo. O libro que é a tese deste doutor pola Universidade de Santiago, pola que obtivo a calificación de Sobresaínte cun Laude, titúlase “APORTACIONES A LA TEORÍA DE CONTRASTES DE BONDAD DE AJUSTE PARA MODELOS DE REGRESIÓN POLINÓMICOS”.

Teño que confesarlle ó autor e á familia que conservo o libro con agarimo por quen mo deu e por quen o escribiu, pero non fun quen de introducirme nel porque ó ser puramente matemático e estatístico, non son quen de acceder ós seus contidos, e ben que o sinto.

Como se os elementos se confabulasen para que eu non pudiera acompañar ós máis directos familiares de Juan Ramil, aparte do gripazo, informáronme de que o sepelio ía ser no Freixo e aló me fun. O Freixo estaba baleiro. Todo o mundo viñera a Vilalba ó enterro. Só os eólicos se movían naquelas altitudes.

Vin a Vilalba. Tampouco. No cemiterio de Lanzós non houbera ningún enterro o venres pola tarde. Chegado a Lugo, e despois de falar co seu cuñado e meu antigo compañeiro de estudos Jesús Novo Freire, me enterei de que o enterro fora en Sancobade, case á beira do meu punto de partida.

Mágoa, neste tempo da comunicación global, nin enterarme a tempo nin enterarme ben. Esta viaxe a Vilalba foi tristeira, curta e sen moito proveito. Valeume, eso sí, para descubrir –ignorante de min- que desde o cemiterio vilalbés á estrada de Ribadeo hai só un paso, que enche o polígono industrial. Está visto que o que non sabe é coma o que non ve.

Mañá inaugúrase en Compostela o I Congreso Internacional Lugares de Cultura

Redacción

O I Congreso Internacional Lugares de Cultura. Creatividade para o desenvolvemento, que se celebrará no Pazo de Congresos e Exposicións de Compostela entre o 21 e o 24 de xaneiro, pretende xerar un debate que se enmarca dentro dun ámbito de reflexión teórico máis amplo, o da cultura e o desenvolvemento.

Neste marco, presentaránse máis de vinte experiencias do eido cultural que constitúen referentes a nivel mundial. Todas elas estarán distribuídas en catro sesións e unha mesa redonda. Para facilitar as exposicións e fomentar mesas de debate enriquecedoras, as distintas experiencias presentes no Congreso articuláronse mediante unha metáfora computacional en que se reflicten todos os aspectos que entran en xogo hoxe en día na concepción, deseño e xestión dos equipamentos culturais: SOFT (ideas e proxectos), HARD (arquitectura para a cultura), ORG (organización do traballo) e NET (redes de cooperación).

Ademais, está prevista unha mesa redonda con diversas experiencias arredor do Eixo Atlántico. A Voz de Vilalba, medio de comunicación acreditado neste Congreso, dará cumprida información nos vindeiros días sobre as principais intervencións e conclusións deste evento cultural. Para coñecer máis detalles sobre o mesmo pódese visitar a páxina http://www.lugaresdecultura.org/

Movementos de fondo

Moncho Paz

O feito de sobredimensionar o voto emigrante de cara á xornada do 1-M pode converterse nunha cortina de fume. Porque historicamente a tendencia de voto na diáspora sempre foi a mesma: favorece ao partido que goberna en Madrid. Neste senso, os socialistas serían os grandes beneficiados, malia a crise económica e o alarmante incremento do desemprego.

Hai outra clave importante no proceso: o voto rural. A proba son os movementos de fondo que observamos nos últimos tempos. Nuñez Feijóo, que mantén o pulso nas cidades, leva varias semanas percorrendo vilas e outros lugares; Quintana ten moitas posibilidades de ampliar a súa masa de votantes nas parroquias, máxime cando os nacionalistas están a xestionar as áreas e Medio Rural e Benestar Social. E Touriño confía en mellorar os seus resultados en Ourense e Lugo, as provincias con maior predominio do rural.

Como denominador común, os tres fan chiscadelas ao galeguismo e a ese desexado espazo político de centro. Cando o reflictan nos seus programas, veremos quen dos tres saca mellor nota para acadar o certificado de galeguidade.

______________________________________

Artigo publicado en Xornal de Galicia e xornal.com

Cartas a Antón

Bernardo García Cendán

Lugo, 16 xaneiro 2009

Meu querido Antón:

Maniático, coma sempre, non paras de porfiar ate que che fagan caso: insistes e volves insistir, unha e outra volta. Xa non sei canto tempo hai, poida que desde o verán, tratas de me provocar para que dedique unha das nosas cartas a eses autobuses que puxeron a andar en Inglaterra co anuncio da inexistencia de Deus.

Efectivamente, eu tiña lido repetidamente a noticia, pero, a verdade, malia a túa insistencia, non me sentín provocado a escribir o máis mínimo comentario. Agora ese asunto xa está máis preto de nós, pois algúns autobuses cataláns andan a carrexar esa mesma publicidade, e, polo que din os xornais, parece ser que dentro de pouco, esa proposta da Asociación de Ateos e Librepensadores andará tamén nos autobuses madrileños e, suponse, non tardará en se presentar no cerne de Santiago de Compostela e mesmo, se cadra, nos transportes que transiten por Vilalba. E, claro está, se antes andabas tan insistente, agora non paras de me dar a lata para que che comente algo, e eu, meu amigo, sigo sen ganas de o facer, porque, asegúrocho, esa historia non me perturba nadiña, nin creo que incomode aos que viven tranquilamente na confianza da súa fe.

As palabras escritas nos autobuses ingleses e cataláns expresan o seguinte: “Probablemente non existe Deus, así que reláxate e goza da vida”. Quen lea isto, posiblemente pensará: tamén é probable que Deus exista e iso non ten por que impedir que te relaxes e goces de canto che regala a vida. Penso eu, efectivamente, que dificilmente se pode crer nun Deus dedicado a amargarnos a existencia. Non sei se os membros daquela asociación pretenden asegurarnos que, de non haber Deus, xa podemos facer o que nos dea a gana sen nos someter a convencementos éticos ou morais: gozar da vida sen atrancos. De ser así, eu podo dicirche, meu Antón, que teño moitos amigos que chegaron ao ateísmo e non por iso deixaron de ter unhas esixencias éticas; do mesmo xeito que coñezo moitas persoas que nos dicimos crentes e, se cadra, preocupámonos pouco de levar unha vida dirixida por normas morais. Poida que algún día destes vexamos cruzárense dous autobuses e, mentres un deles leva a pancarta atea, o outro leve escrita unha frase que diga algo así: “Probablemente non hai normas morais indubidables, así que reláxate e pásao ben sen mirar con quén nin contra quen” Non sei cal dos dous autobuses acadará mellor o obxectivo publicitario, imaxino que ningún: nin para ateos nin para crentes. De feito, en América, unha agrupación tamén atea, o Partido Humanista, foi máis precisa cando instalou nos autobuses unhas palabras máis asisadas: “Por que crer en Deus?: sé bo só polo feito de ser bo”. Isto xa me parece máis razoable, aínda que non o comparta, porque, segundo a miña fe, alí onde haxa bondade seguramente tamén anda Deus dun xeito ou doutro.

Xa ves, Antón, non pretendía comentar nada e acabei comentando algo. E, xa que nisto ando, debo destacar algo de positivo coma consecuencia desta polémica: ti e máis eu sabemos que o feito de ser crente non nos regala evidencias, e as dúbidas non son alleas á nosa vida nin ás dos mellores. Sempre foi así. Tamén é verdade que moitos dos que chamamos crentes son máis ben crédulos, é dicir, que cren de calquera xeito en calquera cousa. E isto, segundo creo, non é bo para unha vivencia adulta da fe. A min preocuparíame non ter razóns para explicar que as miñas crenzas, aínda que non sexan evidentes, son alomenos razoables. E gozo moito cando vexo a tanta xente que, no nome do que cre, entrega o máis da súa vida para que se evite todo o mal que poda ser evitado neste mundo. Estes días non deixo de lembrar, porque están de aniversario, aqueles chamados teólogos da liberación que, hai uns anos, foron asasinados no Salvador por falaren de restaurar a xustiza cos máis pobres. Eu coñecín algo a un deles, o padre Ellacuría, e téñolle escoitado que a súa vida estaba sempre en risco de morte, pero el sentíase feliz de facer o que a súa fe lle reclamaba. Resulta evidente que a este home e a outros moitos, homes e mulleres, nin Deus nin a Bondade lles amargaba a existencia: foi moito o que lles pediron, pero tamén foi moito o que se sentiron gratificados. Ao final, o saldo da súa vida foi positivo, creo.

Espero, Antón, que non me volvas dar a lata con estas cousas. Non te preocupes dos autobuses máis que para viaxares cómodo. Ata a semana que ven, se Deus quer. O teu amigo.

Bernardo

Grazas a Deus

Rui Couto Martins

Grazas a Deus, eu son ateo. É certo. Non vexan ningún contrasentido nesta afirmación. Grazas a Deus e ao meu mestre de cuarto grao, un alentexano seco, alto e malfeito, cuxo nome non quero lembrar, por se aínda vive e porque aínda me produce arrepíos. Baixo a terríbel presenza dun enorme retrato de Salazar, o ídolo daquel bruto pedagogo, dun crucifixo e máis dunha estampa decolorida da Nossa Senhora de Fátima, un servidor levou pancadas suficientes como para encher unha vida. Porque había tres cousas sagradas na existencia para o meu mestre: a relixión católica, apostólica e romana, António de Oliveira Salazar, e máis a ximnasia, unha reminiscencia, supoño, das súas andanzas xuvenís na Legiao Portuguesa, o noso fascismo particular.

Así pois, aquilo era unha rara conxugación de benaventuranzas e instrución premilitar, e en ambolosdous ámbitos eu, que era un estudante medianamente bo, pero torpe e curioso, fracasaba completamente. Así, por riba da miña incapacidade para pasar por riba, por baixo ou ao traveso dos instrumentos de tortura ximnásticos, os contínuos "por que" que saían dos meus beizos cando non entendía os misterios de Deus –que era case sempre- conducían invariábelmente a unha sesión de tormentos de man, nunca mellor dito, daquel bruto que as tiña grandes como pás de remos.

Un, que parece levar o virus do pensamento racional no sangue cuestionábase, ben que dunha perspectiva infantil e acaso simple, por que aquel deus tan todopoderoso precisaba do meu sacrificio diario. Máis adiante, elaborando un pouco a argumentación, pregunteime que sentido tiña a existencia dun deus tan despreocupado polo home, a súa creación, que só se molestou en mandar por aquí ao seu fillo, a fin de contas un recadeiro, para facerlle a puñeta aos xudeus, o seu "pobo elixido".

Todo isto ven a conto pola conversa que tiven o pracer de manter co Paulo o pasado sábado nunha Braga aterecida de frío diante de dous expresos nunha mesa d´A Brasileira. Pedíame o meu caro amigo algunha cousa para o seu xornal dixital, e eu reclamáballe a el novas acerca da polémica campaña das mensaxes ateas nos autobuses de Madrid e Barcelona. El tamén é ateo, como lle declarou unha vez á miña impresionada nai, que até entón o tiña en moita estima, e que dende aquela trata de salvar a súa alma ao prezo que custe incluíndoo nas súas oracións diarias. Porque Aquén-Miño, neste país de rezos e beatas, e máis aínda na catolicísima sé bracarense, a profesión pública de descrenza é aínda un tabú. Non imos ver en moito tempo os autobuses portugueses espallando mensaxes ateas, e os de Braga nin que baixe Xesús Cristo en persoa a negar ao seu pai. E, entretanto, calquera manifestación pública de fe pode invadir as rúas ao antollo da xerarquía eclesiástica –o mesmo que na España, non crean que niso levan avantaxe algunha-. Por que, entón, a clerecía se molesta tanto? Por que se considera normal a presenza dun crucifixo, un símbolo partidario por canto pertence só a unha parte dos cidadáns, aínda que sexan maioría, e incluso en certa medida obsceno, porque a fin de contas é a representación dun cadáver, aínda nos edificios públicos, e aos ateos se nos nega o dereito a expresar a nosa des-crenza? Cumpriría unha certa ecuanimidade, non é?

O Rocha, un compañeiro de traballo, dime a miúdo: "e se ao final Deus sí existe?" Confeso que me gustaría moito. Poderíalle reclamar algunhas contas que ten pendentes coa humanidade antes que me mandara ao Inferno –ao final, como foi, existe ou non?- ese lugar ao quente. Seguro que compartía condea eterna con moitos xerarcas eclesiásticos, e aínda con varios papas que foron, seguro, tan ateos como o que máis.

Estoume a desafogar, xa ven, aproveitando a fiestra aberta que me brinda este xornal, e de paso cumpro unha promesa: a de escribir algunha que outra vez para A Voz de Vilalba. Que ninguén se ofenda.

P.S.: Dime Paulo que de aquí en adiante van traducir os meus textos ao galego patrón. Non estou moi de acordo, porque entendo que calquera galego culto pode ler portugués sen problema e opino que a tradución nunca responde ao cento por cento do sentido orixinal. Que opinan vostedes, amables lectores?

Tradución: P.N.
Foto: busateo.org

Fai visible o teu ateísmo: Pica na imaxe para vela a tamaño completo,
descárgaa no teu computador e imprime tantos adhesivos como precises.
Se non estás de acordo coa campaña pica aquí

O bus ateo parará a partir de febreiro en Vigo e n'A Coruña. En Xornal.com

Boicot ao xogo democrático

Martín Seco García

Este Venres, 9 de Xaneiro poidemos asistir ó boicot absoluto do Partido Popular á convocatoria de Pleno Extraordinario que o Grupo Municipal Socialista solicitara co motivo de debater e intentar consensuar as iniciativas que se poderían levar a cabo co Fondo Estatal Extraordinario creado polo goberno de Zapatero para minorar os efectos da crise no emprego e conseguir que moitos daqueles que se atopen no paro ou que se puideran atopar en breve nesta situación, poidan solucionala momentáneamente coa inxección de moitos millóns de euros en obras a realizar polos concellos deste país.

Dende o Grupo de Goberno do PP, aínda que os medios de comunicación escritos non se fixeran eco da gravidade do sucedido nesta sesión extraordinaria, escondéronse tras acusacións de fariseismo cara o noso grupo para non presentar nin unha soa proposta ao debate político entre os lexítimos representantes do pobo vilalbés, intentando con esta manobra desvirtuar a nosa convocatoria e sen importarlles o mínimo respecto esixible aos veciños do noso Concello e o gasto que este pleno provoca nas arcas municipais, que tanto parecía importarlle en datas anteriores ao señor Criado. O que semella inaceptable dende o punto de vista dunha saúde democrática normal e que con anterioridade, o alcalde comentara na prensa e na radio un pequeno esbozo das obras que os populares pretendían realizar con este fondo extraordinario e nin tan sequera se mostrase interesado en facelo cos partidos da oposición que representamos a tantos centos de veciños do noso concello, tendo en conta ademais que sempre podería utilizar a súa maioría absoluta para impoñer os proxectos que quixeran defender sobre os dos outros grupos.

Porqué os señores do PP non intentan convencernos ao resto dos grupos das bondades das obras que pretenden realizar?, Qué ten que ocultar o señor Criado para non amosar as súas propostas no lugar e no momento axeitado para facelo?, Porqué ten tanto medo a gobernar o PP e tanto medo a deixar participar nas decisións aos membros da oposición?.

Ao comezo da lexislatura, o alcalde Criado e os seus compañeiros do Partido Popular sorprendéronos coa creación dunha nova área de participación cidadá, e no noso grupo pensamos que intentarían levar a cabo novas fórmulas de participación que involucraran aos nosos veciños na vida política e social do noso Concello, pero simplemente utilizaron este bonito nome para darlle vistosidade á delegación e supoño que arrastrados por un programa electoral do Partido Socialista con moitas medidas baseadas en dotar a Vilalba dos mecanismos de participación cidadá que o noso pobo se merecía, pero se non son capaces de respectar a participación política do resto dos representantes dos cidadáns do seu concello, menos poderían facelo cos cidadáns de a pé ou cos membros dalgunha asociación do noso pobo. E todo isto sucede mentras en Guitiriz, a mágnífica alcaldesa Regina Polín pon en funcionamento unha comisión de participación cidadá para debater sobre a utilización do fondo, co resto dos representantes políticos do seu Concello e como non podería ser doutro xeito cos representantes sociais da cidadanía deste concello veciño do noso e do que tanto deberían de aprender os nosos dirixentes.

Estes días puidemos observar o que eu considero unha boa organización das festas do Nadal por parte dos responsables do Concello, cunha boa iluminación das rúas, excluindo a barbaridade do trato que está a recibir a nosa “Pravia”, e unha boa organización da cabalgada de reis, e así llo fixemos chegar algúns membros da oposición aos dirixentes populares, pero isto non é suficiente, agora só falla que tamén se faga unha xestión política mínimamente aceptable para o noso Concello, pero iso é moito máis complicado e sen ideas e proxecto político é case que imposible conseguilo. De todas formas sería moito máis sinxelo aproveitando as ideas e as críticas daqueles que formamos parte do noso concello aínda que non pensemos igual que os que gobernan, e dende aquí animámolos unha vez máis a facelo, xa que non nos cansaremos de ofrecerlles a nosa colaboración que ata o de agora tratan de evadir sen máis moitivo que alonxar a unha parte da cidadanía das decisións democráticas da nosa vila.

A concelleira Sonia Verdes, número 4 na lista do PSdeG

Redacción

Agás sorpresa de última hora, a concelleira vilalbesa Sonia Verdes ocupará o posto número catro na lista por Lugo do PSdeG nas eleccións ao Parlamento. Veterinaria de 34 anos, xa fora número 3 na candidatura ao Senado nos pasados comicios xerais, e é unha das poucas novidades que aportan as candidaturas socialistas, en xeral continuístas respecto ás de 2004.

Dáse a circunstancia de que o sector crítico da agrupación socialista vilalbesa emitira hai poucos días un comunicado no que solicitaba a non inclusión de Verdes na candidatura, "para non afondar nas feridas abertas trala dramática elección da nova executiva local (...) ao ser quen traicionou os membros da anterior executiva ás súas costas ", petición que, como se ve, non será atendida polo Comité Nacional do PSdeG.

De se confirmaren os resultados previstos polas enquisas que comezan a circular polo país, Vilalba podería contar con dous deputados no Hórreo, se non hai sorpresas na máis que probábel pero aínda non confirmada candidatura de Agustín Baamonde polo PPdG.

Lembrando a Juan Ramil, mestre dunha xeración

Moncho Paz

O xoves ao mediodía recibiamos a triste nova do pasamento de Juan Ramil Barja, mestre xubilado e veciño de Guadalupe (Vilalba). A súa morte faime lembrar, de súpeto, o que esta persoa significou na miña vida.

Era o pai duns rapaces cos que teño compartido diferentes momentos dende meniño. De todos eles quixera destacar especialmente a Víctor, compañeiro de estudos e de xogos, dende as aulas do inverno ás bicicletas do verán. Os da infancia foron anos felices para todos nós; que ben o temos pasado.

O seu pai foi o noso primeiro profesor de inglés. Ensinounos o básico do idioma de Shakespeare. Nas primeiras clases, os verbos “to be” e “to have”. Despóis, algo de conversa e a mensaxe de que é necesario coñecer esta lingua para moverse polo mundo. Abofé que tiña razón.

Juan Ramil foi un home respetábel e respectado. Unha persoa prudente e amable, que se caracterizou pola súa elegancia e a súa discreción. Un día, de neno, descubrín que el que non era natural de Vilalba, a pesares de estar casado cunha chairega de Sancobade, tamén mestra da nosa xeración. E unha tarde pregunteille ao seu fillo Víctor, mentres estudiabamos o trasvase Tajo-Segura: De onde é teu pai? De Occidente, respostou o cativo cheo de razón.

En verbas do amigo Chema Felpeto, foi un home preocupado e ocupado pola cultura popular. Conservaba múltiples escritos froito de pescudas persoais sobre a Chaira e o seu Freixo natal. As súas inquedanzas culturais o fixeron merecedor dun premio no Certame Literario de Vilalba. Tras a súa xubilación como mestre do colexio Insua Bermúdez, amosou interese polas actividades promovidas polo Instituto de Estudos Chairegos, e sempre que puido, estivo presente nos actos organizados por esta entidade.

Juan Ramil foi unha persoa que non pasou desapercibida, ao marxe da súa actitude vital discreta. Coido que deixou un pouso en todos nós, os seus antigos alumnos, que hoxe o lembramos coma se o tempo –inimigo común- nos perdoase.