Castelao, Risco e os xudeus



Mario Paz González.-

Cando un rapaz novo me di que anda a ler a biografía de Steve Jobs sempre lle respondo o mesmo: que lea antes Sempre en Galiza, de Castelao, que de seguro que vai atopar nel moitas máis cousas que lle ensinen a comprender o seu mundo, a nosa historia recente e tamén, por que non, a nós mesmos. Enténdase ben, non teño nada en contra de que cada un lea o que lle pete e penso que toda lectura, mesmo as malas, pode ser de proveito. Tampouco teño nada en contra do fundador de Apple, malia perceber en torno á súa figura un certo cheiro de mesianismo, de gurú, de deidade sacra que non acaba de convencerme. Se cadra porque prefiro a historia á haxiografía. Alguén poderá botarme en cara que cousas semellantes rodean á figura do de Rianxo e, ás veces, costa negalo. Non tanto no referido aos seus escritos coma no tocante á imaxe que dan del moitos dos seus admiradores. Por iso parécenme tan necesarios estudos como os recentes de Craig Patterson.

Estou a falar deses dous textos que amosan as ideas e prexuizos de Castelao cos negros e cos xudeus. “From Racism to Redemption. Castelao, Race and Galician Identity”, publicado no volume 16 do International Journal of Postcolonial Studies (pp. 693-715), e “Delito e pecado. Castelao, Galicia e o antisemitismo”, que apareceu recentemente no número 212 da revista Grial (pp. 52-63). Neles Patterson, que anda a rematar a traducción ao inglés de Sempre en Galiza, achéganos a unha imaxe desmitificada de Castelao e que, se cadra por iso, engrandece ao personaxe ao humanizar a súa figura.

No primeiro destes estudos amósanos como, a partires dos seus prexuizos iniciais de cara aos negros, alimentados polos tópicos da sociedade poscolonial, a visión que deles ten Castelao vai evolucionando ata acadar certa “redención”, como di Patterson, ao chegar a sentirse identificado nalgúns aspectos coa sociedade negra e cos seus problemas, mitigando, mais non alonxando de todo, os prexuizos iniciais. Por desgraza, non ocorre o mesmo cos xudeus. Os comentarios antisemitas de Castelao mantéñense ao longo da súa obra, das súas cartas, dos seus escritos...

Como sinalou Ortega, somos moito máis víctimas da circunstancia que nos toca vivir do que adoitamos pensar. Os prexuizos e o desprezo que amosa Castelao de cara aos xudeus non son exclusivos del, nin moito menos. Están no espíritu daquela época e, por desgraza, atópanse en moitísimos autores coetáneos seus. Nunha recente entrevista en Praza pública, Craig Patterson laiase da inxustiza que cometen os que atacan a Risco polos seus comentarios antisemitas e desculpan a Castelao. É certo que moitas das actitudes e textos de Risco poden ser censurables, mais, lonxe daquelas polémicas dos oitenta en torno á súa figura (nas que participaron Ramón Piñeiro, Xusto Beramendi, Xosé Manuel Beiras, Fernández del Riego ou Xosé Lois Varela, entre outros) ou as máis recentes, co escritor Suso de Toro polo medio, costa non darlle a razón a Patterson. Cómpre lembrar que, malia toda a polémica que acostuma xerarse en torno ao personaxe de Risco, a súa influencia na cultura galega é indiscutible.

Se cadra deberiamos botar unha ollada, ou reler, as luminosas memorías de Lois Tobío, fundador do Seminario de Estudos Galegos, que correu unha sorte moi diferente á de Risco logo da guerra, pois, como Castelao, tivo que exilarse até a chegada da democracia. Nelas (As décadas de T.L., Edicións do Castro, 1994) sinala, verbo do antisemitismo de Risco: “Hoxe penso que debía haber nel algún xene xudeu, el que era tan antisemita (e pode que mesmo por eso) coma xa eu dexergara nas nosas conversas en Berlín [en 1930] e, máis adiante ao publicar unha Historia de los judíos que só é imparcial en apariencia”.

Tivera o ourensán ou non xens xudeus no seu sangue, o caso é que na segunda edición do libro citado por Tobío, publicada por Surco en 1956 (a primeira é do ano 44), di Risco, referíndose aos anos da segunda guerra mundial: “Sufrieron los judíos, en Alemania y en los países dominados por el Eje, una de las más terribles persecuciones de todos los tiempos” e, malia manter moitos dos prexuizos antisemitas da primeira edición, semella sentir unha certa, aínda que moi velada, afinidade e admiración cara a ese pobo ao que califica de “único, disperso y errante [...] tenaz, obstinado, persistente, irreductible”. Engadindo máis adiante: “Físicamente, en su pureza, suele ser una raza muy bella, muy fina, con ciertos caracteres de femineidad suave y de blanda dulzura”. E logo: “Intelectualmente, los judios son una raza superior, sin duda alguna. Poseen una privilegiada inteligencia y una extraordinaria habilidad y sutileza para múltiples actividades”.

Non quero abrir unha nova polémica en torno a Risco, mais, se cadra, tamén poderíamos ver aí, como nas últimas referencias na obra de Castelao aos negros, un tímido desexo de redención por parte do intelectual ourensán.

23 out, 2014

Sr. Almodóvar, nunca é tarde para aprender

Antón de Guizán.-

Señor Pedro, decepcionarme vostede, e non polo cine que ten realizado, independentemente dos gustos de cada quen a respecto desa arte. Decepcionarme vostede persoalmente, agardaba máis cultura nun artista que de seguro ten loitado contra multitude de problemas e ten tamén compartido con.moitas.persoas de.diferentes orixes e culturas.

Cando pon vostede no mesmo nivel a ignorantes, galegos e a quen ten que asinar co dedo, está vostede depreciado non só aos galegos, senón ao seu propio povo, e amosando unha tremenda falta de cultura, porque a cultura é respeto, aos povos e ás persoas e vostede con esas declaracións demostra un fondo descoñecemento da historia recente deste estado, como si o acceso á cultura fora responsabilidade de cada persoa e non de.procesos políticos como o franquismo que nos subín a todos, tamén aos da súa comunidade nunha.longa noite de miseria e incultura, pero non, responsabiliza vostede a quen non sabe asinar e ademáis galegos.

saiba que as preferentes non afectaron só aos galegos, tamén hai paisanos seus afectados. Saiba que ate hai ben pouco a Real Academia Española aínda mantiña a acepción de galego-tonto, pero nin sequera lle recoñezo esa escusa, e saiba tamén que hai galegos que non tiveron acceso a estudos nin coñecementos que son moito máis cultos é sabios que vostede, pero igual é moito saber para vostede.

Seguro que coñece vostede galegos na súa profesión. Só a ignorancia é tan atrevida señor Pedro como para faltar desa maneira ao respeto a un povo que independentemente da simpatía que lle teña (parece que pouca) ten máis categoría que a súa arrogancia e falta de humildade.

E mentras esto escribo, señor Pedro, estoume arrepentindo, porque como din eses ignorantes, galegos que só saben asinar co dedo, non hai maior desprecio que non facer aprecio...

Novo libro de Fernández Abella

Redacción.-

O vindeiro luns 27 de Outubro terá lugar ás 20:30 horas na sede da Editorial Follas Novas na rúa de Santo Domingo da Calzada, 1, entrechán, en Santiago de Compostela, a presentación dun novo libro de Xoan Xosé Fernández Abella "Guardad mi voz". O libro será presentado por Xesús Alonso Montero, Presidente da Real Academia Galega, e no devandito acto presidirán a mesa Ralfael Silva Costoyas e Luis Alonso Girgado, que pronunciarán unhas verbas. Tamén recitarán poemas do libro Pilar Sampedro e mais o autor. Amais diso, Miro Casabella e Manoele de Felisa cantarán poemas en galego de Fernández Abella.

Xoán Xosé Fernández Abella, nado en Monforte de Lemos en 1933, é un escritor galego colaborador de diversas publicacións e autor de libros de poesía como Poemas galegos(1976), Escolma de poemas (1987), Poemas estradenses e catorce poemas máis (2005) ou Poemas de amor, loanza, condena e outros (2011). Tamén ten publicado en obras colectivas como Alma de beiramar (2003), Xela Arias, quedas en nós (2004), Escrita Contemporánea, homenaxe a Ánxel Casal (2005), Bernardino Graña. Homenaxe no 75 aniversario (2007), Unha cesta de pombas e mazás. Homenaxe a Isaac Díaz Pardo (2013).

22 out, 2014

VII Ruta por Galicia Adiante

Redacción.-

O Instituto de Estudios Chairegos, continuando co desenvolvemento do programa de actividades deste ano 2014, organiza para o domingo 26 de outubro a VII Ruta por Galicia Adiante – Andando as terras de... Castroverde: roteiro Val do Río Tórdea.

A ruta sairá de Camiño Ancho para coller dirección a Espasande, Feirobal, Vilar, Cellán de Calvos, A Viladónega, Pereirama e volta a Camiño Ancho. Todo o percorrido, de aproximadamente 12 quilómetros de distancia, discorre polo Val do río Tórdea con fermosas vistas sobre parte do territorio de Castroverde.

Inscricións
As persoas interesadas en participar na ruta poderán inscribirse ata o xoves 23 de outubro nos teléfonos 639 246 459 ou 651 361 628, a través do enderezo electrónico do IESCHA –estudoschairegos@gmail.com- ou comunicándollo a algún dos membros da directiva. O custo por participante é de 25 euros coa viaxe en autobús e a comida en Casa Pereira arredor das dúas e media da tarde, incluída. No caso dos menores, o prezo será de 5 euros.

A saída do autobús cara o inicio da ruta, en Camiño Ancho, realizarase dende as inmediacións da Casa da Cultura de Vilalba ás nove da mañá.

Concerto Coral do grupo Sólo Voces

Redacción.-

O vindeiro venres, 24 de outubro, o Instituto de Estudos Chairegos organiza no Auditorio Municipal de Vilalba o concerto coral de Sólo Voces. Contarase coa participación da Coral Polifónica Vilalbesa e con Aurelio Chao Fernández no piano.

A cultura galego-portuguesa na UNESCO



Santiago Veloso.- 

Hai hoxe 10 anos, un grupo de profesores e profesoras entregaba na sede da Unesco en Paris unha candidatura do patrimonio común galegoportugués. A primeira Candidatura Multinacional promovida por centros educativos de dous países da Unión Europea, e avalada por dous Estados. Pero detrás desta entrega houbo un intenso traballo conducido pola Asociación Cultural e Pedagóxica Ponte...nas ondas!

Un patrimonio para o futuro
Os tempos son chegados para emprender unha nova campaña pola inscrición do patrimonio común galego-portugués na Lista Representativa da Unesco. Unha iniciativa que procura o compromiso e a decisión firme de apoiar e empuxar ás institucións neste necesario proceso. As administracións deben sentir o alento e a demanda da sociedade civil, das persoas “portadoras” deste patrimonio.

Unha campaña que terá nas redes sociais un medio de difusión e de recolleita de novos apoios. Pero non todo vai ser virtual: é preciso contar coas persoas, as asociacións e as institucións para seguir remando xuntos e poder conseguir este fin. Tamén é preciso contar con novos aliados, pois este patrimonio común encóntrase espallado por todo o mundo e outros Estados poden sentirse comprometidos con esta proposta.

Facemos un chamamento, en primeiro lugar, aos centros educativos, que foron a orixe e o motor desta iniciativa, e que tamén serán o futuro, para que continúen a transmitir o patrimonio ás novas xeracións e que apoien a inscrición. En segundo lugar, ás persoas, a título individual ou colectivo, para que se sumen a este propósito. E en terceiro lugar, ás entidades e institucións (Asociacións, Fundacións, Concellos, Deputacións, Consellerías... ) para que co seu apoio escriban na historia da Eurorrexión unha nova páxina logrando este recoñecemento para un patrimonio que xa é da humanidade, e que debe figurar na Lista Representativa da Unesco.

O soño que nace das escolas
Cómpre remontarse ao ano 1994, hai xusto 20 anos, cando un grupo de escolas miñotas iniciaba a experiencia de radio interescolar Ponte...nas ondas! Esa árbore nacida nas “orelas vizosas do Miño sereno “ comezaría ben cedo a dar frutos. A medida que as súas pólas ían medrando máis se entrelazaban, e novas ramificacións irían xurdindo en forma de actividades conxuntas entre as dúas marxes da fronteira.

No ano 2001, ao rebufo da primeiras proclamacións das Obras Mestras do Patrimonio Imaterial feitas pola UNESCO, Ponte..nas ondas! decide explicar e explorar o concepto de “patrimonio inmaterial ou intanxíbel” termino até aquel entón case descoñecido. Este labor realizouse pondo en valor a cultura popular galego-portuguesa que viñan re-transmitindo na xornada radiofónica.

A partir de todo o traballo realizado co alumnado e entre as escolas de ambas marxes nace o soño e con el a proposta de elaborar unha Candidatura con este patrimonio común. Foron tres anos dun intenso traballo involucrando a profesionais de diferentes áreas e de diferentes sectores: profesores, antropólogos, asociacións culturais, museus, universidades... Foi toda unha comunidade que se mobilizou e que foi consciente de que compartía un inmenso tesouro.

En simultaneo, desenvolvéronse tarefas burocráticas e mesmo labores diplomáticas en tres frentes: en Lisboa, en Madrid, en Santiago. Para que? Simplemente para obter o imprescindíbel aval dos dous Estados. Algo que parecía unha utopía e que por momentos chegou a ser considerado como unha cuestión xeoestratéxica, que o era e ségueo a ser.

En París, facendo historia Ultrapasadas todas as barreiras, o 18 de outubro de 2004 a Candidatura do Patrimonio Inmaterial Galego-Portugués era entregada na sede da Unesco en París. Para Ponte...nas ondas! o obxectivo estaba cumprido e a esperanza permanceu viva durante máis dun ano, até o 25 novembro de 2005, data na que vimos o noso proxecto aprazado. Na mesma sede da UNESCO fomos felicitados polo labor desenvolvido e foinos comunicado que esta proposta tería futuro, convenientemente reformulada. Esta decisión foilles comunicada tamén aos dous Estados que avalaban a Candidatura.

Pero non quedamos quietos, e adiantándonos á entrada en vigor da Convención para a Salvagarda do Patrimonio Inmaterial, decidimos intentar convencer as administracións de novo da importancia desta iniciativa, e da necesidade de preparar novamente os traballos.

Un patrimonio "ponte"
En 2007, alertamos da nova oportunidade que se abría coas inminentes inscricións na Lista Representiva, unha vez ratificada a Convención por ambos Estados. Ocupamos as catro pontes sobre o río Miño con mozos e mozas de escolas de ambos marxes nunha iniciativa denominada “ponte nas pontes“ que causou impacto e protagonizou as portadas dos principais xornais.

Os nosos intentos por ter preparada a nova reformulación do dossier bateron no seu momento co afán dos Estados por inscribir na Lista Representativa as súas propostas nacionais, deixando de lado a nosa iniciativa multinacional, que nunca competiu nin compite coas lexítimas propostas de cada país. A propia Unesco decatouse disto e habilitou unha aplicación na súa Web para as propostas multinacionais.

Percorridos 10 anos, outras candidaturas transnacionais que no seu momento quedaran excluídas, como a do flamenco, presentada tamén no mesmo ano que a galego-portuguesa, conseguiron xa a inscrición na Lista Representativa do Patrimonio Mundial.

*Presidente da Asociación Cultural e Pedagóxica PONTE...NAS ONDAS!

21 out, 2014

Obradoiro didáctico no Torrente

Redacción.-

Con motivo da 23 edición do Premio Internacional de Gráfica Máximo Ramos, o vindeiro sábado 25 de outubro ás 11:30 horas realizarase no Centro Torrente Ballester unha actividade didáctica para nenos de entre 7 e 10 anos. A actividade iníciase cunha visita guiada na que se proporcionarán as claves para entender de forma sinxela os principios da arte gráfica e a súa evolución até a actualidade. O obradoiro desenvolverase a continuación e consistirá en:

1. Realización dunha colaxe creativa a partir de recortes de revistas.
2. Os nenos poderán aplicar os conceptos aprendidos facendo a súa propia estampación nunha bolsa para personalizala.
Facilitarase o material necesario para todos os exercicios.

Poden consultarse as bases e descargarse aquí o formulario de inscrición para os interesados, que deberán remitir ao correo electrónico info@centrotorrenteballester.com ou presentar no Centro Torrente Ballester antes do xoves 23 de outubro.

Horario: Sábado 25 de octubre de 11:30 a 13:30 horas
Idades: Entre 7 e 10 anos.
Prazas: máximo 12 prazas
Lugar: Centro Torrente Ballester

Actividades na Casa das Insuas

Redacción.-

O sábado 25 de outubro, con motivo da constitución da Rede Galega de Entidades de Custodia do Territorio, desenvolverase na Casa das Insuas unha xornada de presentación das principais iniciativas de custodia do territorio en Galicia así como da propia Rede. A custodia do territorio en Galicia actualmente conta cunha crecente implantación que abrangue dende a conservación dos bosques ata a do medio fluvial, pasando pola xestión das especies de flora endémica ou da fauna ameazada. Con esta xornada preténdese achegar ao gran público a realidade da situación do movemento de custodia do territorio en Galicia.

Programa
Sábado, 25 de outubro de 2014
10:00 ¿Por qué unha rede galega?. Óscar Rivas, AGCT
10:30 4 anos custodiando a biodiversidade das Mariñas. Fernando Bandín, Fundación Fragas do Mandeo
11:15 AGCT, coidando a natureza para o futuro. Martiño Cabana, AGCT
12:00 Pausa café
12:30-14:00 Outras iniciativas de custodia en Galicia. ADEGA, Ridimoas, Quercus Sonora.

En pé de terra
O domingo 26 de outubro terá lugar a visita á gandería 'Veiga de Luaces' en Pol (Lugo) para restaurar unha charca que está no interior dunha finca de pastos. O obxectivo de dita actuación é recuperar unha estrutura tradicional utilizada para o rego onde se acumula de forma natural unha masa continua de auga. Desta forma colaboraremos no incremento da biodiversidade presente na parcela. A gandería está asociada a Beealia que se adica a produción en réxime extensivo de cordeiros e cabritos alimentados en base ó pastoreo. A AGCT ven traballando coas ganderías de Beealia no establecemento dun acordo de custodia agraria.

Curso de construcción de caixas de niño

Resulta de grande interese que os cidadáns coñezan aquelas técnicas e materiais que se poden utilizar para a conservación da natureza nos xardíns e parques das nosas vilas e cidades e que sexa o propio cidadán o que colabore coa conservación do medio natural.
Con este curso de construción de caixas niño para aves e de caixas refuxio para morcegos, preténdese formar aos participantes sobre o interese de conservar ás diferentes especies de aves e morcegos que viven xunta nós e difundir a idea de que todos podemos colaborar de maneira fácil e entretida nesta labor de conservación. Tamén se pretende mostrarlle ós participantes as diferentes técnicas e modelos existentes de refuxios de aves e morcegos para que poidan desenvolver o seu ciclo vital, como pode ser a cría da súa descendencia, o refuxio durante a época invernal ou á xuntanza de machos e femias durante o período reprodutor.
Programa
10:00. Aves e caixas niño. Óscar Rivas - AGCT-Numenius
10:30. Morcegos e refuxios artificiais. Roberto J. Hermida Lorenzo – AGCT-Drosera
11:00-14:00. Construción e instalación de caixas. Martiño Cabana

A Francisco Maragato

Miguel Barrera

Unha vez soñei
que teríamos tempo para falar.
Teríamos tempo
para que me ensinaras dunha vez
xogar ó xadrez no Fardela
(no meu soño César observaba impasible).

Teríamos tempo
de ver ó sol caer en Portosín
politiqueando no sen vivir da Patria.

Teríamos tempo
para achegarnos  á Chaira
e asubiar co xirín polo Paseo dos Soños.

Teríamos tempo, por suposto, prometémonos
que teríamos tempo
para deixármonos envellecer xuntos na nosa amizade.

Unha vez soñei que teríamos tempo,
pero foi cando o tempo era noso
e ti sorrías
e soñabamos merlos preto do teu oído san.

E de súpeto o temporal do destino
cadrou en Fisterra
e máncame nos ollos a idea de non poder verte
nunca máis, nunca máis
volver a sentir o teu agradecido abrazo.

Agora,
coma nos restos dun naufraxio,
so podo imaxinar a dor de Mavi,
os intres derradeiros
onde a loita trouxo a derrota,
e sufro polo moito que te apreciaba e quería,
sufro
polo que me costa agora agora agora
afacerme a túa ausencia.

A friaxe de imaxinar teu baleiro fáiseme insoportable,
e imaxino
que soño por soñar que algún día soñamos
achegármonos á Chaira
e asubiar co xirín polo Paseo dos Soños.


Torrelaguna (Madrid), 18 de  outubro de 2014.

19 out, 2014

Eu tamén fun coas vacas

Antón de Guizán.-

Lembrando o libro de Alfonso Eiré PUCHEIRO, ex director do xornal A Nosa Terra, digo que esa xeneracións.dos que aínda fomos coas vacas de pequenos, vemos como o idioma e a memoria dos nosos pais e avós vai desaparecendo entre os nosos fillos e irá a peor entre os netos.

O idioma, o orgullo do noso pasado, o descoñecemento da nosa historia e mesmo o desi temén polo propio abrazando a cultura-basura dos medios de comunicación levan ao país á desaparición.

O que queda é resistencia. Só un ataque suicida de recuperación do propio, mesmo épico, pode devolver a ilusión e mesmo recuperar a unha mocidade que nin é do país nin quere agás heroicas minorías conscientes e intelixentes.

Gobernos ausentes do problema, partidos preocupados polas cuotas de poder interno e institucional, empresas con visión limitada é material do negocio e sin proxección e unha sociedade consumidora de.OPIO programado.polo sistema só deixan a saída da radicalidade para salvarnos. A radicalidade do país para a saída de todo, tamén no económico ou o cartel de liquidación.

Eu son e serei sempre radicalmente galego, e iso non debera ofender a ninguén, ou si?

10 out, 2014

A Amega e o Comité de linguas minoritarias

Redacción.-

A Amega denuncia a política de publicidade institucional da Xunta ante expertos europeos
“Non se trata de vivir do conto, senón de xogar coas mesmas regras de xogo que os grandes medios. Non pode ser que os grandes grupos mediáticos galegos, que usan o español, teñán infinidade de axudas públicas e, polo contra, os medios en galego estean excluídas das mesmas”, sinala Xurxo Salgado.

A Asociación de Medios en Galego, a través de Xurxo Salgado, denunciou este luns a política de publicidade institucional da Xunta ante o integrantes do Comité de Expertos sobre Linguas Minoritarias –organismo dependente do Consello de Europa encargado de velar polo cumprimento da Carta Europea das Linguas–, pola marxinación á que están sometidos os medios en galego.

Nun encontro que este grupo de expertos mantivo con representantes de asociacións e institucións públicas e privadas, Salgado falou da “precaria” situación na que se atopan os medios en galego e pediu unha maior implicación dos poderes públicos no impulso do galego nos medios. “Non se trata de vivir do conto, senón de xogar coas mesmas regras de xogo que os grandes medios. Non pode ser que os grandes grupos mediáticos galegos, que usan o español, teñán infinidade de axudas públicas e, polo contra, os medios en galego estean excluídas das mesmas”.

Ademais, o director do Galicia Confidencial, que explicou a difícil traxectoria deste medio e doutros, destacou que os xornais ou radios en galego están en “inferioridade de condicións”, xa que teñen que “esforzarse o dobre para poder saír adiante”.”Nós estamos en desventaxe. Se só se tratara de competir para gañar máis audiencia non habería ningún problema. É unha regra de xogo que todos aceptamos, pero o complicado aquí é que non competimos por audiencia, senón que os grandes reciben axudas públicas das que somos excluídos sistemáticamente os medios en galego”, dixo.

Na súa intervención, Salgado tamén se referiu á proposta de Lei de Publicidade Institucional que a Amega presentou hai uns días no Parlamento galego e que conta co respaldo dos grupos da oposición. Unha iniciativa, dixo, que pretende dotar de “transparencia” ao reparto das axudas públicas e da publicidade aos medios de comunicación para “protexer, cultivar, difundir e socializar o idioma galego”.

“Como é posible que nun país no que máis da metade da poboación é galego falante non exista un medio diario en Galego?”, cuestionou o director de Galicia Confidencial. Unha cuestión que inquedou aos membros do Comité de Expertos sobre Linguas Minoritarias que se interesaronse pola falta de axudas aos medios en galego e amosaron a súa sopresa porque non haxa unha política “equitativa” de subvencións aos medios.

De feito, o informe anterior do Consello de Europa era tremendamente crítico co goberno galego e denunciaba múltiples incumprimentos deste con respecto á lingua propia, “mais a situación aínda foi a peor, pois a acción da Xunta con respecto ao galego é de desleixo e desprotección total, polo que os incumprimentos da Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias non deixan de incrementar no ensino, na administración, na xustiza, etc”, apuntaba.

Ao longo deste luns tamén se entrevistaron con estes expertos, representantes da Irmandade Xurídica Galega, do Foro Peinador, da Asociación de Funcionarios pola Normalización Lingüística, da Mesa pola Normalización Lingüística ou do Colexio de Xornalistas de Galicia, entre outros. Outros colectivos, como a Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL) denunciou a súa exclusión destes encontros.

9 out, 2014

Bibliotulibro


David Otero.-

Velaí un bibliomés deste biblioano.Velaí un tempo biblio para espazos cheos de libros (que é decir tamén bibliotecas).Por iso nelas, nas bibliotecas, desde as lectoras e os lectores , conxúganse os espazos e os tempos no facer primoroso da lectura.Ler polo tanto dinamizarase en xerundio e así tamén nese modo e ser farase cos verbos amar, querer, pensar, vivir e tantos outros propios de ser quen somos en mundo noso de Lingua(s) e de Cultura(s).

Outubro celébrase, sinálase,  como o mes da biblioteca e así en especial o día vintecatro con maior acento, acerto e intensidade, sen que por iso facelo xa dea desculpa (licencia) a non facelo ata o día vintecatro do ano que vén. Os días da biblioteca xa que logo serano todos os do ano enteiro en pleno amor libre á lectura e aos soportes (libros en especial) que a facilitan e a estimulan, mediando nese exercício do pensamento tan propio, persoal, como auténtico, que nos define e determina como lectoras e como lectores.Ler é un facer afirmativo de liberdade, porque apetece, porque nos engaiolaron na animación a facelo, porque temos argumentos e así nos peta e dá a gana.

Ler, libro,lectura, levan consigo esencialmente, do contraio é outra cousa, o desexo libre de facelo.Esa frescura onde gozar de literatura vivible,viva e activada, posta en Lingua e Cultura propia ( galega pois)  e integrada coas outras moitas Linguas e Culturas dos demáis Pobos nas que queiramos ler e disfrutar.
A lectura farase alí onde nos sintamos ben.Buscaranse os soportes de ler alí onde nos sintamos ben.Pois así tamén será na biblioteca onde nos sintamos ben.Probemos e comprobemos.

8 out, 2014

Letra das Festas 2014

Redacción.-

Coa colaboración da Concellaría de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo e a coordinación e presentación de Antonio Reigosa e Isidro Novo, a Sección de Literatura de Tradición Oral da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega organiza a cuarta edición desta "revista de literatura oral ao vivo" que sae sempre polo San Froilán, e na que este ano interveñen persoas que rememoran persoeiros singulares de Lugo e arredores, todos reais, denominados de mil maneiras: tolos, loucos, dementes, chalados, chiflados, lunáticos, maniáticos, idos, majaretas, traslidos e outros moitos calificativos para diferencialos de todos os que nos consideramos “normais”. Entre eles O Currinche, Caín, Balbino, anécdotas de Fole ou de Cunqueiro e… algunas sorpresas que non podemos revelar.


Letra das Festas.
Memoria de personaxes singulares de Lugo e arredoresSan Froilán 2014
Círculo de las Artes
Mércores, 8 de outubro, 18:00 h.
Entrada de balde

Interveñen
Ángel Martínez Fernández de la Vega, Paco Nieto, Isidro Novo, Lourdes Abuíde, Lois Pérez e Marica Campo.

Música
Abraham Cupeiro e Héctor Barro

7 out, 2014

Diálogos coa obra de Manuel María

Redacción.-

As amigas e amigos da Fundación Manuel María xúntanse para “dialogar” coa obra do escritor este sábado en Outeiro de Rei. A Fundación Manuel María de Estudos Galegos instituirá anualmente un encontro na Casa-Museo de Outeiro arredor da data de nacemento do poeta, o 6 de outubro. “Diálogos coa obra de Manuel María na Casa de Hortas”, é o nome da iniciativa

Manuel María faría 85 anos o vindeiro 7 de outubro e a Fundación que leva o seu nome, presidida pola súa viúva, Saleta Goi, conmemorará a efeméride este sábado cunha xornada de irmandade na que foi casa natal do escritor, en Outeiro de Rei, hoxe convertida desde hai algo máis dun ano en Casa-Museo.

“Diálogos coa obra de Manuel María na Casa de Hortas” é o nome da xornada de irmandade das amigas e amigos da Fundación Manuel María que se celebrará a partir das 11 da mañá do sábado no auditorio -antiga palleira -da Casa de Hortas, no corazón da vila de Outeiro.

A Fundación Manuel María ten o obxectivo de instituír, de aquí en adiante, con carácter anual este encontro arredor da data do nacemento do poeta, con vocación de o converter en espazo de encontro e diálogo das amigas e amigos da Fundación, para dar conta da actividade fundacional desenvolvida cada ano e abrir ao debate a elaboración de novas propostas e iniciativas a desenvolver no futuro.

Eis o programa da xornada:

-11:00 h. Encontro de amigas e amigos da Fundación Manuel María de Estudos Galegos. Información sobre a actividade da Fundación e iniciativas para o 2015, a cargo de Alberte Ansede (Secretario da Fundación)-
- 11:30 h. Coloquio e propostas.
- 12:00 h. “Segredos da Casa Museo Manuel María” (unha visita para descubrir algúns dos fondos máis valiosos da Casa-Museo).
- 13:00 h. Presentación das últimas publicacións da Fundación (Sonetos á Casa de Hortas e Correspondencia entre Manuel María e Ramón Otero Pedrayo), a cargo de Xosé Ramón Freixeiro Mato, Estefanía Mosquera Castro e Xosé Manuel Sánchez Rei, responsábeis das edicións (as persoas que asistan ao acto recibirán un destes libros editados pola Fundación e un exemplar do Terra Chá editado pola Irmandade dos Vinhos ou polo xornal chairego Terra Chá Xa!).
- 14:00 h. Peche do acto.
- 14:30 h. Xantar de irmandade.
- 17.00 h. Visita guiada á Lagoa de Cospeito e lectura de poemas de Manuel María.

4 out, 2014

XL Premio Modesto R. Figueiredo

BASES XL CERTAME NACIONAL GALEGO DE NARRACIÓNS BREVES“ PREMIO MODESTO R. FIGUEIREDO” ANO 2014


1.FINALIDADE DO PREMIO

A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro, coa colaboración do Concello de Catoira ( Pontevedra) organiza o Certame Nacional Galego de Narracións Breves baixo o nome de "Premio Modesto R. Figueiredo”. Este certame organízase coa finalidade de promover a literatura narrativa en lingua galega e homenaxear ao seu artellador, o pontevedrés Modesto R. Figueiredo.

2.REQUISITOS PARA PARTICIPAR

Poderán participar todos os autores e todas as autoras de calquera nacionalidade, con unha ou máis obras, sempre que estean escritas en lingua galega, sexan inéditas e non se presentasen antes a ningún outro certame literario.

3.TRABALLOS QUE SE PODEN PRESENTAR

Os traballos deben ter un mínimo de cinco e un máximo de trinta páxinas mecanografadas a dobre espazo e por unha soa cara en follas de tamaño DIN-A4. Non obstante, o Xurado poderá reconsiderar esta base se entendese que a temática ou desenvolvemento lóxico do argumento o precisasen.

4.TEMPO E MODO DE PRESENTACIÓN

As persoas que participen deberán enviar os seus traballos por quintuplicado
sen remite, ou outra forma de identificación, antes do 15 de novembro de 2014 a algún destes enderezos:

FUNDACIÓN DO PADROADO DO PEDRÓN DE OURO
Apdo. de Correos,627. Santiago de Compostela

CONCELLO DE CATOIRA.
Rúa do Concello,6
36612 CATOIRA-Pontevedra


Para a identificación das persoas premiadas ou para aquelas autoras de obras que o Xurado considere apropiadas para publicar, todos os traballos deberán engadir un sobre pechado, cos seus datos (nome, apelidos, enderezo, teléfono ou correo electrónico) e o currículo vitae se o considera oportuno.No exterior do sobre só aparecerá o título ou lema da obra.

(***) Con respecto aos traballos que o Xurado considere merecentes de
publicación poderán abrirse as plicas correspondentes para poñerse en contacto cos autores e autoras para que dean o consentimento para publicalos.

5.PREMIOS

A obra gañadora será premiada con 1000€ ( suxeito ás obrigadas retencións fiscais). Porén, se o Xurado considera de calidade outras obras, dúas delas máis poderán obter segundos premios que serán de 400 € cada un ( e asemade tamén suxeitos ás obrigadas retencións fiscais) . Ademais, o Xurado poderá recomendar a publicación daqueles traballos que así o considere (aínda, que non contarán con premio económico).

(***) En todo caso, a publicación destas obras soamente será posíbel co consentimento dos seus autores ou autoras.

6.XURADO E DECISIÓN

O Xurado estará composto por especialistas en crítica literaria
designados pola Fundación do Pedrón de Ouro co asesoramento e colaboración das Asociacións de Escritores ( AELG e PEN CLUBE DE ESCRITORES DE GALICIA )e do Concello de Catoira ( Pontevedra).Así, a Fundación do Pedrón de Ouro reservarase tamén os postos de presidente/a, e secretario/a (este último con voz, pero sen voto).

(***) Se a calidade literaria das obras non fose estimábel, segundo o criterio do Xurado, o premio poderá declararse deserto.

O Xurado reunirase cara á terceira semana do mes de decembro e dará a
coñecer a obra ou obras premiadas coa apertura de plicas diante dos medios de comunicación. Finalmente, ao remate da decisión do Xurado o/a secretario/a redactará a acta que asinarán todos os membros deste.

7.ENTREGA DE PREMIOS

Os premios que obteñan as obras seleccionadas entregaranse nun acto
organizado polo Concello de Catoira en día e data que se dará a coñecer oportunamente. Os/as autores/as premiados/as terán que recoller persoalmente os seus galardóns.

8.OBXECCIÓNS E NORMAS DE INTERESE

A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro reservarase o dereito exclusivo de publicar as obras premiadas na súa primeira edición. O/a autor/a ou autores/as, ao aceptaren estas bases, renuncian voluntariamente aos seus dereitos en favor da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro.
A partir da seguinte edición, as obras son da total propiedade das súas autoras e autores, os/as cales terán a obriga de facer constar que a obra foi premiada no Premio Modesto R.Figueiredo da Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro. As obras non premiadas seranlles devoltas aos seus autores e ás súas autoras se as requiren antes de rematar o mes seguinte á decisión do Xurado. Se ninguén as require, serán destruídas.


A Fundación do Padroado do Pedrón de Ouro é a única entidade con
capacidade para decidir en última instancia calquera dúbida que puidese suscitar a interpretación das bases deste certame.

O feito de concursar xa obriga ás autoras e aos autores a aceptar as bases deste Certame.









1 out, 2014

VI Bienal Literaria

Redaccción.-

Con motivo do 25 aniversario da sección galega do PEN Internacional, a VI Bienal Literaria reunirán en Compostela narradores, xornalistas, escritores, poetas, novelistas e un nutrido grupo de representantes da nosa escrita. Tres mesas redondas, un recital poético-musical e unha conferencia maxistral a cargo do escritor arxentino Roberto Alifano sobre Borges compoñen a sexta edición dun dos eventos culturais máis destacados do panorama galego.

Xornada do 2 de outubro
O programa da VI Bienal Literaria arranca o 2 de outubro na Biblioteca de Galicia coa primeira das tres mesas redondas dedicadas aos narradores e xornalistas. Recoñecidos profesionais como Camilo Franco, Santiago Jaureguízar, Luís Pousa ou Juan Tallón abordarán a situación do xornalismo cultural e en galego, moderados polo xornalista de La Voz de Galicia, Xesús Fraga.

O día completarase cun recital poético-musical a cargo de Alba Cid, Gonzalo Hermo, Román Raña, Mario Regueira e Dores Tembrás, co acompañamento musical da formación Xardín Desordenado. O broche final porao o escritor arxentino Roberto Alifano que impartirá unha charla maxistral que levará por título ‘Borges e o xardín de conversas que se bifurcan’.

Xornada do 3 de outubro
A xornada do 3 de outubro comezará coa mesa redonda de novelistas, na que estarán Marilar Aleixandre, Alfredo Conde, Víctor F. Freixanes e Bieito Iglesias coa moderación de Inma Silva. Seguidamente será a quenda dos poetas, con Miguel Anxo Fernán-Vello, Manuel Forcadela, María do Cebreiro, Xavier Seoane e Luciano Rodríguez.

A VI Bienal Literaria chegará ao seu fin cun encontro de luxo en Compostela: o que protagonizarán Nélida Piñón, Xosé Luís Méndez Ferrín e Manuel Rivas. A asistencia ás xornadas é totalmente de balde ata completar a capacidade.

30 set, 2014

My stuff. O imprescindible para vivir

Redacción.-

O CGAC incorpórase á rede de institucións que participan na iniciativa 'O Documental do Mes" da productora Parallel 40 coa programación de cinco documentais.
Este programa ten como obxectivo achegar o xénero documental ao maior número de espectadores posible e incrementar a presenza do documental europeo nas pantallas cinematográficas e en espazos culturais.

Argumento
80 min / Dirección: Petri Luukkainen / V.O en finés Subtitulada en castelán / Sipnose: Petri ten 26 anos e séntese completamente perdido. Abandonado pola súa noiva, acurralado por unha enorme hipoteca e cun cartón de crédito ao límite, Petri sente que a súa vida está baleira mentres que o seu piso está cheo de cousas.
Hai algo que bota de menos, así que decide pescudar que é o que realmente lle falta embarcándose nun experimento con tres regras: durante un ano todas as súas pertenzas materiais estarán nun almacén, só poderá recuperar unha cada día e estará prohibido comprar nada de novo.

29 set, 2014

Discurso de Nelida Piñón na RAG

Redacción.-

A escritora brasileira de orixe galega Nélida Piñón (Río de Xaneiro, 1937) fixo o seu ingreso como membro de honra na Academia onte, sábado 27 de setembro. No seu discurso, a nova académica de honra salientou a importancia da memoria familiar e da histórica na construción do seu imaxinario narrativo. A resposta, en nome da Academia, correspondeulle a Ramón Villares.

O discurso fúnebre de Pericles e os relatos do avó Daniel ao pé da lareira ostentan unha xerarquía semellante no altar literario de Nélida Piñón, quen atopou na experiencia da emigración, coñecida en segunda persoa a partir do relato dos seus pais, emigrantes galegos no Braisl de primeiros de século, un tema preferente na súa escrita, que había cristalizar en 1984 coa publicación d´A República dos Soños.

A nova académica literaria centrou boa parte do seu discurso de ingreso na descrición do seu proceso de descuberta e coñecemento de Galicia e, nomeadamente, do lugar natal dos seus pais, Cotobade (Pontevedra). O contacto con esta realidade e eas súas xentes dotouna dun novo sentido literario: "obrigando-me moralmente a lhes atribuir uma vida romancesca com o propósito de resgatá-losda obscuridade em que viveram".

Pola súa parte, o membro de número da Academia Ramón Villares, logo de definit a Nélida Piñón como unha escritora "transcontinental" que soubo trenzar na súa escrita as dúas beiras do Atlántico, describiu A epública dos Soños como unha epopea migratoria que contribuiu a resituar a importancia da emigración na conformación da identidade brasileira.

O discurso de Nélida Piñón pódese descargar aquí. [PDF 13.6Mb]

28 set, 2014

II Congreso de Observadores de Nubes

Redacción.-

Esta fin de semana estase a celebrar en Sarria (Lugo) o II Congreso Internacional de Observadores de Nubes, que se inaugurou o pasado venres cunha conferencia do inglés Gavin Pretor-Pinney (Londres, 1968) sobre "Observación de nubes para principiantes".

Segundo os organizadores do evento que vén celebrándose desde o ano pasado: "Poucas cousas hai tan interesantes como observar as nubes, disfrutar das súas formas, coñecer os seus caprichos... un ano máis, te propoñémosche este encontro adicado ás nubes, ás estratexias para atrapalas, ás maneiras de entendelas, ás formas de distinguilas e de coñecelas en profundidade..."

No Reino Unido existe a Cloud Appreciation Society (Sociedade de Apreciación de Nubes) con máis de 35.000 membros e un curioso manifesto ondo se len frases tales como "as nubes son tan comúns e correntes que a súa beleza é a miúdo ignorada. Son para soñadores e a súa contemplación beneficia a alma".

Desde Galicia, impúlsase desde hai dous anos a Asociación Ibérica de Observadores de Nubes, que organiza o simposio, e da que forma parte xente como o músico Germán Díaz (o mesmo zanfonista de "O método cardiofónico).

A inscrición no congreso arrincou o pasado luns e espérase que volva ser un éxito. Nesta ocasión, Germán Díaz explicou que se ofertan un centenar de prazas para aquelas persoas -expertas ou non- que desexen acudir á cita que se desenvolverá os días 26, 27 e 28 de setembro na Granxa Escola de Barreiros en Sarria (Lugo).

Un dos participantes, Gavin Pretor, é autor de libros como Cloudspotter´s Guide e Cloud Collector´s Handbook que foron bestsellers en Reino Unido. A súa obra The wavewatcher´s Companion gañou o prestixioso Royal Society Winton Prize para libros de ciencia en 2011.

Outro relator será José Antonio Gallego, que recibiu o Premio Nacional de Innovación Educativa en 1996 polos seus magníficos materiais fotográficos e audiovisuais en novas tecnoloxías. No entanto, coñéceselle máis como fotógrafo de ceos gañando premios como a Cor Awards Photography Masters, aínda que tamén resaltou como autor no Atlas de nubes e meteoros da AEMET xunto a José Quirantes. Galego ensinará a como fotografar tormentas no simposio.

Joaquín Díaz indagará sobre a relación entre nubes e campás; e Benxamín Otero máis Carlos Quintá ofrecerán un concerto cunha campá especial. Ademais, o simposio ofrecerá tamén paseos á caza de nubes cos expertos.

Todos os detalles en:
http://ibericadenubes.blogspot.com.es
http://granxadebarreiros.com/gl/formacion/congresos/96-ii-congreso-internacional-de-observadores-de-nubes.html

Trinta anos de amor, dor e loita

“ Para arrepoñernos desde nós mesmos, desde a nosa paz interior, a
transgredir as leis que o mundo impón, inxustas,no ingrato sabor 
da ruindade,desde as sinistras mans de gobernos que nos levan cara a 
esa apoteose de falsidade,de decadencia humana chea de embustes” 
(Mero da Quenlla)

David Otero.-

Pois si son trinta anos desde aquela primeira actuación como grupo deste nome, A QUENLLA, en Ordes.Trinta anos que son , para moitas e moitos deles, unha liña de seguir xa nacida, xurdida e militante, de Fuxan Os Ventos.Velaí tamén pois benzóns ao home integrador e de teimado facer a nível de construcción e aportando sempre, un dos primeiros e de facer a proposta, xa de Fuxan, o Crego musicólogo Xesús Mato.

Pois destas, e xa de mellor referido á Quenlla,dicir claramente que constitúen un grupo sólido,responsable e creativo, de canto a obra de música e letra, que percorre xenerosamente Galicia desde a referencia de quen somos e así estando sempre. Militando en Galicia e no seu pobo do Galego. A súa mediación foi e é un estímulo permanente e enerxético que nos dá onde nos doe e asemade onde nos move e conmove para botarnos ao camiño e mirarnos compañeiras e compañeiros da esencial idea pola que traballar: a nosa soberanía. Ese poder ( e xa de vez) para podermos decidirmos como pobo e nación o que queremos ser e como desenvolvelo para tal fin en comunicación de Lingua nosa ( a galega) e integrados na nosa cultura traballada e (re)creada a cada hora e por nós nas referencias oportunas ( e necesarias), tamén nas axudas e recursos, a que tal tarefa nos leve.Desta maneira proclamaremos pobo pleno no concerto e converxencia dos demáis pobos que constrúen ( e definen) humanidade.

No facer de cada día dos da Quenlla está explícita a liña horizontal de comunicación limpa e directa de investigación, memoria e futuro, cos seus informantes ( pobo sempre) e así no traballo e na reflexión, conscientes da tarefa, co que son neste pobo e no seu horizonte, eles fan tarefa para difundir, para pedir atentos e asemade consolidar realidades postas a traxectos con proxectos. Agardando andando.

O día 21 no Pedregal de Irímia, nacencia do pai Miño, alí en Maira a compás das augas puras e nacentes, proclamaremos futuro aínda que sabedores de mil derrotas, pero non vencidos. Pola tarde na praza principal de Meira estaremos a ben cerca dos da Quenlla para testemuñar solidariedade, afectos,comuñón e amizade. Con eles tamén somos pobo. Queremos ser. Con eles queremos facelo a cada ando de nós e compartindo.Alí a música da Banda de Música da vila, o Grupo de Gaitas, María Manuela e XianaLastra, Miro Casabella, Antón Valcarce, e as voces na palabra de moitísimas amigas e de moitísimos amigos.O domingo, como así sempre, todas e todos coa Quenlla. Facelo é unha responsabilidade militante neste noso Pobo. E digo Galicia.

Neste entrar noso de outono desde as augas do no río maior e vertebrador de terra e irmandade sintámonos pois irmandiños do ser e de querer, do construír e propoñer, desta forza emerxente sempre con capacidade enorme de nos facer sentir a certeza de tantos soños. As luces de tantos días que se nos foron. Temos ( e sufrimos) moita realidade cuestionada e cuestionable. Son horas.

22 set, 2014